Child visa: ai đi qua - ai kẹt lại?
-----------------------------
Cũng giống như Parent visa, Child visa được xem là loại hồ sơ đơn giản hơn rất nhiều so với hồ sơ Partner visa. Bởi không giống như mối quan hệ phức tạp thật giả giữa vợ - chồng, việc xác định mối quan hệ cha mẹ và con cái giữa người xin visa và người bảo lãnh thường đơn giản hơn rất nhiều.

Ấy vậy mà không ít văn phòng di trú lại làm việc tắc trách đến mức để rớt hồ sơ khách. Bài viết này sẽ phân tích các lỗi thường làm rớt hồ sơ Child visa - hồ sơ cha mẹ bảo lãnh con cái.

Trong kinh nghiệm của người viết, hơn 90% những hồ sơ con cái bị từ chối đều do người con không thoả mãn một yêu cầu gần như là duy nhất của hồ sơ, đó là: “người xin visa là con phụ thuộc của người bảo lãnh”. Trong yêu cầu này có hai nội dung chính: người xin visa là “con phụ thuộc hay con độc lập?” – và người xin visa “phụ thuộc ba hay phụ thuộc mẹ?”

Sau đây là một vài kiến thức cơ bản mà một văn phòng di trú nào cũng nên phổ biến cho khách của họ trước khi làm hồ sơ:

1. Con phụ thuộc là con dưới 18 tuổi
------------------------------------
Đây là loại hồ sơ đơn giản nhất. Con dưới 18 tuổi thì hiển nhiên thoả mãn yêu cầu con phụ thuộc. Khó khăn duy nhất của hồ sơ này thường là ở khâu giấy tờ: liệu xem người cha mẹ kia có chịu ký giấy đồng thuận để con mình được đi Úc hay không? Nếu người kia không đồng ý cho con đi định cư nước ngoài, hồ sơ chỉ thực hiện được sau khi người bảo lãnh nhận được quyết định của Toà án hoặc chứng nhận của chính quyền địa phương rằng họ có toàn quyền nuôi con và đem con đi nước ngoài mà không cần sự đồng thuận của bất kì ai khác.

2. Con trên 18 tuổi nhưng chưa có bạn đời
------------------------------------------
Trong trường hợp người xin visa đã trên 18 tuổi, họ sẽ không phải là con phụ thuộc nếu đã có bạn đời. Khái niệm bạn đời bao gồm và vợ chồng và người sống chung không hôn thú. Trong những trường hợp đặc biệt, con phụ thuộc có khi có con nhưng lại không hình thành mối quan hệ nào với cha/ mẹ của con mình. Đây là một tình tiết phức tạp phải chuẩn bị trước khi nộp hồ sơ.

3. Con trên 18 tuổi nhưng chưa đi làm
--------------------------------------
Một yêu cầu khác đối với người xin visa trên 18 tuổi là họ chưa đi làm toàn thời gian bao giờ kể từ sau sinh nhật thứ 18 của họ. Nếu người xin visa đi làm toàn thời gian từ năm 15 tuổi đến 17 tuổi, nhưng 1 tháng trước khi bước sang tuổi 18, họ nghỉ làm thì vẫn được.

Có một vấn đề nữa liên quan đến việc đi làm là thu nhập. Nếu người xin visa có thể tự nuôi sống mình thì sẽ bị xem là con độc lập. Lại nữa, nếu người xin visa có thể tự chu cấp chi chi phí sinh hoạt tối thiểu của mình từ 50% trở lên thì coi như không phải là con phụ thuộc.

“Chi phí sinh hoạt tối thiểu” có thể hiểu là “tiền phòng và tiền ăn” mỗi tháng của một người bình thường trong xã hội nơi người đó sống. Giả sử như chi phí sinh hoạt trung bình ở một tỉnh thành nào đó ở Việt Nam là 800.000 tiền phòng và 800.000 tiền ăn một tháng, thì người nào ở tỉnh thành ấy có thu nhập trên 900.000 sẽ không phải là con phụ thuộc. Theo luật, người ấy phụ thuộc vào bản thân mình nhiều hơn phụ thuộc bất cứ ai khác.

Chính yêu cầu này của luật làm cho những hồ sơ mà con cái trên 18 tuổi ở lì trong nhà lại tốt hơn rất nhiều những người con hoạt bát, biết ra đời để kiếm sống. Trẻ ù lì sẽ lấy visa, còn trẻ hoạt bát sẽ ở lại Việt Nam là do logic ấy.

4. Con còn đi học toàn thời gian
--------------------------------
Một yêu cầu nữa đối với người xin visa trên 18 tuổi là họ vẫn liên tục đi học toàn thời gian kể từ sau sinh nhật thứ 18 của họ. Nếu một người xin visa nghỉ học năm 15 tuổi, và bắt đầu đi học lại trước sinh nhật thứ 18 của mình, người ấy sẽ thoả mãn yêu cầu đi học.

Một bằng cấp cụ thể
--------------------
Khoá học người xin visa theo học phải là khoá học cho ra một bằng cấp cụ thể. Theo luật, học tiếng Anh văn bằng A,B,C hoặc luyện IELTS không phải là bằng cấp cụ thể. Đặc biệt ôn thi đại học không được xem là một khoá học thoả mãn yêu cầu. Tương tự, các khoá học nghề ở các cơ sở kinh doanh (ví dụ nối mi) sẽ không đạt tiểu chuẩn. Vậy nên nghị lí sau sẽ xãy ra theo luật:

Phúc là một học sinh giỏi. Sau 12 năm học tập với thành tích xuất sắc, em trúng tuyển ngay năm đầu vào đại học ngoại thương. Năm trước, Phúc đang học năm cuối và nộp hồ sơ xin child visa. Sau khi hồ sơ được nộp, 8 tháng trước, Phúc tốt nghiệp với bằng đỏ. Em hiện ở nhà đợi visa nên chưa đi kiếm việc. Do Phúc đã nghỉ ở nhà hơn 6 tháng, theo luật hồ sơ của Phúc sẽ bị từ chối.

Trung là một học sinh khá. Tiếc là sau kì thi cấp 3, Trung không đậu được trường đại học ưng ý. Trung có trúng tuyển một khoá cao đẳng nhưng không muốn đi học. Sau khi tốt nghiệp cấp 3 năm 18 tuổi, Trung ở nhà ôn thi 1 năm rồi thi đậu vào học viện tài chính quốc gia, nơi em hiện đang theo học. Đáng tiếc, khoá luyện thi đại học của Trung khô phải là một khoá học đạt yêu cầu của Di trú. Kết quả là, vì trung đã ở nhà quá 6 tháng sau khi bước qua tuổi 18, hồ sơ của Trung sẽ bị từ chối và em sẽ ở Việt Nam.

Nam là học sinh cá biệt, Nam đi học 5 năm mới xong cấp 3 vì lưu ban. Sau khi tốt nghiệp cấp 3 khi đã 20 tuổi, do học lực quá kém, Nam chỉ xin được một lớp trung cấp học nghề. Do thành tích khác người, Nam liên tục lưu bang và mất thêm 3 năm vẫn không thể hoàn thành bằng trung cấp. Tuy nhiên vì Nam liên tục đi học (dù thi rớt) và bằng trung cấp ấy được xem là bằng cấp cụ thể, lịch học là toàn thời gian nên Nam sẽ lấy visa đi Úc.

5. Con chưa từng nghỉ học tới 6 tháng
---------------------------------------
Thời gian nghỉ học tối đa mà luật di trú cho phép là dưới 6 tháng và bất cứ người xin visa nào nghỉ học từ 6 tháng trở lên kể từ sinh nhật thứ 18 của mình sẽ không thoả mãn yêu cầu xin visa.

Người viết hiện đang quan tâm đến câu hỏi: nếu trong thời gian COVID, người xin visa nghỉ học quá 6 tháng vì lí do bất khả kháng là “tất cả trường học đều đóng cửa” thì sẽ như thế nào. Người viết sẽ theo dõi các án lệnh toà trong thời gian sắp tới và cập nhật đến bạn đọc trong các bài viết sau.

6. Phụ thuộc ba hay phụ thuộc mẹ?
-----------------------------------
Một người con chưa có bạn đời, không đi làm và vẫn đang đi học vẫn có thể bị từ chối hồ sơ nếu bằng chứng cho thấy họ là con phụ thuộc nhưng họ phụ thuộc người cha mẹ ở Việt Nam nhiều hơn người cha mẹ ở Úc.

Khi xem xét hồ sơ xin định cư của quý vị, Bộ Nội vụ và Toà Kháng cáo sẽ quan tâm đến những thông tin sau:

- Nếu ba mẹ người xin visa đã li hôn, trên quyết định li hôn ai có quyền nuôi con?

- Sổ hộ khẩu của người xin visa (nếu có) là ở cùng cha hay mẹ?

- Số tiền chu cấp mỗi tháng người xin visa nhận từ cha mình là bao nhiêu – từ mẹ mình là bao nhiêu?

- Người xin visa đã sử dụng tiền chu cấp từ cha để trả tiền gì, và tiền cuả mẹ để trả tiền gì?

Lời kết
------
Như đã nói, người viết cho rằng hồ sơ Child visa thuộc loại hồ sơ dễ. Chỉ là việc khó ở đời đều xuất phát từ chuyện dễ. Nếu người ta chuẩn bị kĩ hồ sơ từ bước ban đầu, các bước sau của hồ sơ tự khắc sẽ đi theo thứ tự. Ngược lại nếu vì cẩu thả mà lời khai ban đầu cấu thành thông tin bất lợi cho hồ sơ, việc thay đổi lời khai về sau sẽ vô cùng gian nan, hồ sơ ấy tự khắc thành ra phức tạp.

Trong hồ sơ bạn đời, một vấn đề làm đau đầu bao đôi tình nhân trẻ là câu hỏi: nên viết gì trong bản tường trình cho hay?

Một thông lệ xấu của không ít văn phòng di trú là cung cấp tờ khai dài tầm 1 trang: sơ lược vài mốc ngày tháng chính của hồ sơ: gặp nhau, yêu nhau, cầu hôn, ký giấy, xin visa, và kết thúc ở thời điểm nộp hồ sơ. Cách làm này có ưu điểm là khách sẽ không phải nhớ quá nhiều khi đối diện phỏng vấn, nhưng có một hạn chế rất lớn cách làm này sẽ làm cho lời khai của hồ sơ hết sức sơ sài, kém thuyết phục.

Trong quá trình làm hồ sơ cho khách của mình, người viết thường xuyên góp ý để khách hàng trình bày mối quan hệ của mình một cách sinh động hơn, theo đó ngoài chủ đề: Anh/Chị đã quen nhau và đến với nhau như thế nào, người xin visa và người bảo lãnh có thể viết thêm về các chủ đề sau:

1. Tại sao lại là người đó?
-------------------------
Thông thường mỗi con người đều sẽ có cho mình nhiều mối quan hệ. Trong những mối quan hệ ấy, đâu đó sẽ những đối tượng để ta yêu thương. Nhưng giữa bao nhiêu lựa chọn ấy, tại sao chúng ta đã chọn người bạn đời của mình mà không ai khác, bất chấp việc: tuổi tác hai người có thể cách nhau, điều kiện của hai người có thể không tương xứng, hoặc thậm chí là câu hỏi: bạn hoàn toàn có thể quen được người có điều kiện tốt hơn, tại sao lại là người ấy mà không phải là ai khác?
Người viết từng chia sẽ về một hồ sơ người viết can thiệp sau khi bị từ chối. Nhân viên Bộ Nội vụ, trong quyết định từ chối nói rằng họ không thể hiểu nổi tại sao người xin visa trả lời phỏng vấn, và cả trong hồ sơ, nói rằng mối quan hệ của Cô ấy (30 tuổi) với người bảo lãnh (60 tuổi) bắt đầu ngay từ lần gặp mặt đầu tiên? Trong bản tường trình của mình, người này viết:
“Lúc đó, đối với một người mẹ đơn thân phải chật vật kiếm ăn từng bữa, nuôi hai đứa con nhỏ như tôi mà nói, thì đến với một người Việt Kiều Úc đứng tuổi, đang muốn tìm kiếm một mối quan hệ nghiêm túc rõ ràng là một lựa chọn không tồi...”
Bằng chứng cho thấy, sau khi quen nhau, người chồng Úc bắt đầu chuyển tiền hàng tháng để cải thiện cuộc sống cho vợ và con mình.

2. Tính tốt và xấu của đối phương
----------------------------------
Nếu người bạn đời của quý vị không có đức tính gì tốt đẹp, hiển nhiên quý vị không thể nào quyết định gắn bó cuộc đời mình với họ. Đừng ngần ngại khen ngợi người bạn đời của mình trong bản tường trình để nhân viên Di trú biết được quý vị yêu người bạn đời của mình đến mức nào.
Tất nhiên, con người không ai hoàn hảo, cũng chẳng hại gì khi chúng ta đề cập đến một chút tật xấu của bạn mình, nhớ là chỉ kể đến những tật xấu mà chúng ta có thể chấp nhận được và không ảnh hưởng đến sự bền vững của cuộc hôn nhân (tính xấu rơi vào một trong tứ đổ tường thì không đánh đừng khai ở đây nhé)

3. Một ngày điển hình của chúng tôi
------------------------------------
Nhân viên Di trú không ở cùng nhà với quý vị, họ không thể nào biết gia đình quý vị như thế nào cả. Hãy thử nghĩ lại, một ngày điển hình của quý vị khi sống chung là như thế nào? Đối với những cặp đôi cùng sống ở Úc, những ngày đi làm, quý vị dậy mấy giờ, ai dậy trước, sau đó mấy giờ thì đi làm, mấy giờ về nhà, ai nấu ăn, buổi tối lại sinh hoạt thế nào trước khi đi ngủ? Những ngày cuối tuần của quý vị sẽ có gì khác so với ngày đi làm?

4. Thân nhân và bè bạn
------------------------
Đừng ngại ngần mở rộng mối quan hệ của quý vị ra gia đình và bạn bè đối phương. Hãy thể hiện với nhân viên Di trú là quý vị biết rất rõ gia đình và bạn bè của người bạn đời của mình. Anh ấy / Cô ấy có con riêng không? Quý vị có tiếp xúc với gia đình bên ấy không? Quý vị có thường xuyên tụ tập với bạn bè của người kia không? Thậm chí, có người bạn nào của người kia nay đã trở thành bạn chung của hai người hay không?

5. Công việc và thu nhập
-------------------------
Hiện tại, tôi đang làm việc tại công ty nào đó, công việc chủ yếu của tôi là gì và thu nhập hàng tuần/ mỗi hai tuần của tôi là bao nhiêu? Tương tự bạn đời của tôi làm việc thế nào? Chỗ làm cách nhà bao xa và tôi tự lái xe đi làm hay có ai đưa rước? công việc này tôi đã làm được bao lâu, từ đâu mà xin được công việc này? Đây cũng là một chủ đề quý vị muốn đề cập đến để bản tường trình thêm phần chi tiết.

6. Kế hoạch cho tương lai
-------------------------
Hãy nhìn về con đường 5 – 10 năm phía trước, quý vị dự kiến sẽ làm gì, quý vị hy vọng cuộc sống mình sẽ như thế nào sau khi quý vị đã lấy được visa. (Tuyệt đối đừng bao giờ nói đợi vào PR mới có con nhé, nhân viên Di trú sẽ cười quý vị nói xạo thiếu tế nhị đấy). Hãy thử nghĩ xem quý vị sẽ tiếp tục làm công việc hiện tại, hay quý vị sẽ thăng cấp, hay quý vị sẽ tìm kiếm công việc tốt hơn, hoặc quý vị sẽ mở ra kinh doanh cái gì đó? Hãy cứ tuỳ ý thêm vào những mơ ước để làm cuộc sống của hai người trở nên thú vị và tươi đẹp hơn nha.

Lời kết
------
Một bản tường trình nên có độ dài 4-5 trang giấy. Và để kết thúc, đừng quên tạo cho mình một câu kết thúc ấn tượng, bời đây sẽ là câu nói cuối cùng vang vọng trong tâm trí của người xét duyệt sau khi đọc bản tường trình. Ví dụ, quý vị có thể viết như thế này:

"Tôi chỉ mong cho gia đình mình một cuộc sống yên bình và sức khoẻ, để những ngày tháng như bây giờ sẽ kéo dài mãi mãi. Đối với tôi, được ở bên người mình yêu thương thì mỗi một ngày qua đi đều sẽ là một kỉ niệm, một hạnh phúc trọn vẹn…"