Trò chuyện cùng Ông

Hôm nay ngồi trực bên giường bệnh của Ông nội. Vốn thường Ông hay nói chuyện dòng họ, mồ mả tổ tiên, bất chợt Ông nhìn tui mà hỏi:

“Nhà muốn yên là phải mô vô nấy, phải không?”

Tui thoáng ngạc nhiên, song cũng thưa:

“Dạ đúng. Nhà muốn yên thì ông ra ông, cháu ra cháu, cha ra cha, con ra con, vợ ra vợ, chồng ra chồng, thì yên.”

Ông chau mày, ngẫm nghĩ một lát, lại hỏi:

“Sống rứa thì khó, phải không?”

Tui xoa gối Ông, mỉm cười:

“Dạ khó. Mà cũng dễ. Lúc đầu nghe chỗ mô cũng luật lệ, thì thấy gò bó khó khăn. Nhưng giữ đúng mọi bề, đời lại hóa ra dễ.

Như người ta cấm uống rượu lái xe, mới nghe thì thấy khó, vì tiệc tùng giao lưu không thể chén chú chén anh. Nhưng khi thấy ông bạn uống rượu lái xe mất bằng, không còn đường đi làm, thì cái khó ấy hóa ra còn nhẹ.

Lại như kẻ khác vì men say mà gây tai nạn, bảo hiểm không bồi thường, bản thân tật nguyền, còn phải bồi thường người bị nạn, thì cái khó kia còn khó gấp trăm lần việc từ chối chén rượu đầu tiên.

Lấy bản thân con mà nói. Từ nhỏ lớn lên con nghe lời ông bà, tránh xa bốn thứ hại đời là cờ bạc, rượu chè, trai gái và hút sách. Nghe thì có vẻ gò bó ràng buộc nhưng con thấy đời con nhẹ tênh. Vì con không phá tán nên con kiếm mười đồng cũng dư, năm đồng cũng dư, mà thuở chỉ kiếm một hai đồng cũng chưa bao giờ thấy túng, thấy thiếu…”

Không biết tui trả lời hay dở thế nào mà Ông nghe xong thì lim dim mắt. Tui nhè nhẹ kéo rèm cửa, tắt đèn, rồi ra ghế ngồi chờ.

Ngẫm thì, con cháu muôn đời vẫn nương nhờ phúc đức tổ tiên.