Ân tình 55 năm

Câu chuyện của hồ sơ này bắt đầu từ năm 1971, có hai cô nữ sinh Sài Thành học cùng lớp là Thoa và Oanh.

Ngày ấy, hai người thân nhau lắm. Nhiều hôm tan học, Thoa lại đạp xe theo Oanh về nhà chơi. Tình bạn hồi đó thân đến mức Thoa mỗi lần đến chơi vẫn gọi mẹ của Oanh là "Mẹ" và gia đình Oanh cũng coi Thoa như người trong gia đình.

Hồi đó, nhà Oanh còn có một cô em gái tên Anh, và Thoa cũng rất quý con bé Anh kháu khỉnh.

Những buổi chiều Sài Gòn còn yên bình, Thoa thường chở bé Anh đi ăn cà rem, rồi hai chị em rong ruổi khắp các con đường hóng mát.

Khi ấy, Thoa làm sao có thể tưởng tượng được rằng hơn bốn mươi năm sau, cô bé ngồi sau chiếc xe đạp ấy sẽ trở thành người bạn đời của mình.
Rồi năm 1975 đến, chiến tranh Việt Nam kết thúc. Biến động của đất nước cũng cuốn mỗi gia đình về một hướng khác nhau.

Gia đình Oanh rời Việt Nam, còn Thoa ở lại. Những người từng coi nhau như người một nhà bỗng mất liên lạc hoàn toàn.

Suốt ba mươi lăm năm. Họ không liên lạc.

Chị Thoa sau đó lấy chồng, có con. Năm 2009, chồng của Thoa qua đời. Sau nhiều năm chăm lo cho gia đình, đến khi hai người con đều đã trưởng thành và đi tha phương lập nghiệp.

Chị Thoa lại trở về cuộc sống một mình, chấp nhận phần còn lại của cuộc đời mình có lẽ sẽ lặng lẽ trôi qua như vậy. Chị bắt đầu tham gia hoạt động từ thiện ở nhà thờ.

Nhưng cuộc đời vẫn luôn có những bất ngờ chờ đợi. Năm 2010, Oanh về Việt Nam thăm quê và tình cờ gặp lại Thoa. Hai người bạn cũ vui mừng gặp lại nhau sau ba mươi lăm năm thất lạc nhờ làm chung chương trình thiện nguyện của nhà thờ.

Năm 2015, Oanh gọi điện cho Thoa và nói rằng em gái mình là Anh sẽ cùng đoàn thiện nguyện trở về Việt Nam. Oanh nhờ Thoa dẫn Anh đi tham quan. Rồi Oanh đưa điện thoại cho Anh để nói chuyện với Thoa.

Đó là cuộc trò chuyện đầu tiên giữa hai người sau bốn mươi năm xa cách. Họ gần như nói chuyện mỗi ngày qua Viber. Có những hôm nói từ chiều đến tận lúc trời sáng ở Melbourne. Hai người kể cho nhau nghe tất cả những gì đã xảy ra trong bốn mươi năm mất liên lạc và cùng nhau ôn lại hạnh phúc của một thưở Sài Gòn.

Tháng 11 năm ấy, Anh trở về Việt Nam. Hai người cùng nhau thăm lại những khung đường gắn với tuổi thơ của Anh. Rồi họ cùng nhau đến Đà Nẵng, Hội An, Vũng Tàu và Đà Lạt. Sau chuyến đi ấy, cả hai đều biết rằng đây không còn đơn thuần là tình cảm của những người bạn cũ.

Đó là khởi đầu của một chuyện tình đến rất muộn trong cuộc đời.

Sang năm sau, Anh trở về Việt Nam dự sinh nhật sáu mươi tuổi của Thoa. Rồi Anh rủ Thoa sang Úc dự đám cưới cháu của Anh.

Trong chuyến đi năm ấy, Thoa gặp lại người mà mình từng gọi là "Mẹ" từ thuở học trò. Hai mẹ con gặp lại nhau, vừa mừng vừa tủi.

Hơn bốn mươi năm trôi qua, trong mắt người mẹ, Thoa vẫn như cô nữ sinh ngày nào. Tình cảm họ còn đong đầy hơn ngày cũ, khi chưa từng có bốn mươi năm thất lạc.

Cuối năm 2017, Thoa sang Úc thêm một lần nữa. Năm đó, mẹ của Anh lâm bệnh nặng.

Suốt nhiều tuần, Thoa gần như ở bên cạnh chăm sóc bà. Chị nấu ăn, dọn dẹp, đưa bà đi khám bệnh, sáng tối đều đo huyết áp rồi báo kết quả vào nhóm gia đình. Chị chăm sóc người phụ nữ ấy bằng tất cả tình cảm của một người con gái dành cho người mẹ mà mình đã từng yêu kính từ thuở thiếu thời.

Đầu năm 2018, hai người cùng về Việt Nam ăn Tết. Trở lại Melbourne, Anh cầu hôn Thoa, và hai người kết hôn. Anh đưa Thoa đi mở tài khoản ngân hàng chung, rồi bắt đầu xây dựng cuộc sống như bao cặp vợ chồng khác.

Cũng trong năm ấy, Thoa và Anh tìm đến văn phòng tôi. Thoa và Anh là cặp vợ chồng đồng tính đầu tiên mà văn phòng tôi đại diện vì hôn nhân đồng tính chỉ vừa được hợp pháp hoá vào năm 2017.

Tháng 5 năm 2018, hồ sơ visa bạn đời của Anh và Thoa được nộp. Ngày ấy, chẳng ai ngờ rằng đó cũng là ngày bắt đầu của một hành trình kéo dài tám năm.

Đầu năm 2019, mẹ của Anh qua đời. Biến cố ấy đã thay đổi tất cả.

Theo lời kể của Thoa, từ sau đám tang, không khí trong gia đình thay đổi 180 độ.

Những lời trách móc xuất hiện. Rồi những lời xúc phạm. Rồi sự kiểm soát.

Người phụ nữ từng nắm tay chị bước vào hôn nhân giờ đây trở thành người khiến chị sợ hãi.

Đến một ngày, Thoa buộc phải rời khỏi ngôi nhà mà mình từng nghĩ sẽ sống đến cuối đời.

Ít lâu sau, Bộ Nội vụ từ chối hồ sơ. Chị Thoa kháng cáo lên Tribunal, nhưng Tribunal giữ nguyên quyết định từ chối vào năm 2021.

Đó là một trong những khoảng thời gian nặng nề và tăm tối nhất của hồ sơ.

Một người phụ nữ ngoài sáu mươi tuổi, với cuộc hôn nhân tan vỡ.

Chị không còn gia đình, không còn nơi để về, lại nhận thêm một quyết định nói rằng tình yêu của mình chưa từng tồn tại.

Nhưng chúng tôi không dừng lại. Hồ sơ tiếp tục được đưa lên Tòa Liên bang. Do dịch COVID, hồ sơ Toà Liên bang phải mất 4 năm, đến giữa năm 2025 mới có trát Toà.

Ngay trước ngày tranh tụng, Bộ Nội vụ chấp nhận rằng quyết định của Tribunal có vấn đề.

Hồ sơ được trả ngược trở lại Tribunal để xét xử lại từ đầu vào giữa năm 2025.

Lần xét xử thứ hai kéo dài thêm gần một năm nữa, trước khi Tribunal cho Chị thắng Toà mà không cần tổ chức điều trần lần hai.

Hai tháng trước, hồ sơ được chuyển về Bộ Nội vụ để hoàn tất các thủ tục cuối cùng.

Và hôm nay, đúng tám năm sau ngày chúng tôi nộp hồ sơ, Chị Thoa được cấp cùng lúc visa tạm trú và visa thường trú.

Khi gọi điện báo tin, Thoa cười rồi nói với tôi:

"Tốt quá rồi. Để ngày mai Chị đi đăng ký Medicare lấy thẻ khám bệnh."

Tôi lặng người vài giây. Một quyền lợi tưởng bé nhỏ cũng đủ làm Chị vui đến vậy.

Sau tám năm mòn mỏi, điều người phụ nữ ấy mong mỏi nhất không phải là ăn mừng.

Chỉ đơn giản là được cầm trên tay tấm thẻ khám chữa bệnh.

Chị Thoa tính ra mệnh thật khổ. Chồng chết, con đi làm ăn xa. Tưởng gặp lại được ân tình 40 năm xa cách, có đâu ngờ lòng người đổi thay… Rồi từ Bộ đến Tribunal, hai lần đành đoạn, đẩy cuộc đời Chị vào bế tắc khôn cùng.

1971 – 2026 là 55 năm để đi đến hồi kết của một mối nhân duyên, để rồi từ nay ai sống yên đời người nấy.

​Dẫu biết đến sau cùng, mọi thứ rồi cũng sẽ hoá hư vô. Nhưng có những lúc, cái hư vô đến quá vội, khiến cho lòng người chơi vơi đến lạ lùng.