Đầu 2019, Anh Huy cùng vợ là Chị Như tìm đến Trương Như Bảo Migration để hỏi về hồ sơ xin định cư cho Anh Huy. Vấn đề chính của hồ sơ Anh Huy là quá khứ ở lậu 10 năm của Anh Huy và việc visa du lịch của Anh Huy năm 2009, có điều khoảng cấm vận 8503.

Chuyện Chị Như
----------------

Vốn ra tôi quen Chị Như từ những ngày còn làm việc cho Quốc hội Liên bang Úc. Ngày ấy, Chị Như tìm đến tôi nhờ giúp đỡ khi bị chủ farm cho thôi việc sau hơn 9 năm làm việc. Tôi giúp Chị Như mở hồ sơ với Fair Work Commission và phía bên kia nhanh chóng giảng hoà. Thay vì trả hết $7500 như yêu cầu của Chị Như, phía chủ sẵn sàng trả luôn $10.000 để làm vui lòng Chị. Sau dàn xếp, họ chỉ hy vọng Chị rút khiếu nại về, và tất nhiên Chị Như cũng không muốn gì thêm ở họ.

Chị Như chưa một lần kể cho tôi nghe về cuộc đời Chị, mãi cho đến lúc Chị bảo lãnh cho Anh Huy.

Năm 21 tuổi, Chị Như được chồng cũ bảo lãnh sang Úc định cư. Đối với Chị, người ấy vừa là ân nhân, vừa là chủ nhân. Sống chung một thời gian dài không con cái, chồng cũ đi lấy vợ mới để sinh con nhưng không cho phép Chị đến với người đàn ông nào khác.

Nghĩ đến việc mình bị vô sinh, Chị Như chán nãn và cũng không nghĩ mình sẽ bao giờ đi thêm bước nữa. Chồng cũ thấy vậy lại càng quá đáng, không chỉ cờ bạc, rượu chè mà khi say xỉn còn đánh đập Chị Như. Quá quen thuộc với cuộc sống tương tự ở Việt Nam, Chị Như nghĩ đó là thực tế của cuộc đời mình, cho đến khi Chị gặp được người chồng mới, Anh Huy...

Chuyện Anh Huy
----------------

Anh Huy sang Úc năm 2009. Hồi ở Việt Nam, Anh tốt nghiệp đại học thanh nhạc và làm ca sĩ tự do. Anh kết hôn và có 1 con trai với vợ cũ, lúc Anh đi Úc, vợ cũ Anh đang có thai 4 tháng…

Đang lúc ở Úc, Anh gọi điện cho người bạn thân của mình ở Việt Nam để hỏi xem bạn muốn Anh mua gì làm quà. Từ người bạn thân, Anh Huy choáng váng khi nghe tin vợ của Anh ở Việt Nam đang công khai qua lại với người khác. Anh Huy gọi điện về cho vợ thì Chị này thẳng thắng thừa nhận. Chị quả quyết rằng ngày Anh Huy trở về sẽ là ngày họ ly hôn.

Anh Huy hoang mang, cố gắng thuyết phục vợ không được nên nấng ná mãi rồi ở lậu luôn trong nước Úc. Anh không dám đối diện với việc trở về Việt Nam và mất hết tất cả. Đến cuối cùng, vợ cũ Anh Huy đơn phương li dị với Anh ở Việt Nam khi Anh còn đang ở trong nước Úc.

Khi tôi hỏi Anh Huy lý do gì mà vợ cũ Anh không muốn tiếp tục, Anh ngậm ngùi kể vợ Anh không ít lần than phiền vì Anh không kiếm được nhiều tiền như cô ấy mong muốn. Anh nghĩ một người nghèo khổ như Anh thì sẽ chẳng có một ai thèm để mắt tới, ít nhất là cho đến ngày Anh gặp Chị Như và cả hai quyết định đến với nhau.

Chuyện cấm vận
----------------

Thử thách đầu tiên của hồ sơ là việc xin bỏ cấm vận cho Anh Huy. Trong visa du lịch ngày trước, Anh được sang Úc 1 tháng với 3 điều kiện: Không đi học, không đi làm và muốn nộp bất cứ visa gì khác (ngoại trừ visa tị nạn) thì Anh phải rời khỏi nước Úc trước.

Đầu năm 2017, Anh Huy nộp xin visa tị nạn sau 8 năm ở lậu. Lịch sử ở lậu của Anh Huy do đó trở nên đáng ghét hơn một chút trong con mắt của Di trú, và nhiệm vụ lúc này của văn phòng là thuyết phục Bộ Nội vụ thương cho Anh Huy mà giơ cao đánh khẽ, bỏ luôn điều khoản cấm vận để Anh Huy có thể nộp hồ sơ trong nước Úc cùng với vợ mình.

Tháng 5 năm 2019, hồ sơ xin miễn cấm vận của Anh Huy được nộp vào. Sau 2 tháng không nhận được tin tức, văn phòng một lần nữa email cho Bộ Nội vụ và nhanh chóng nhận được phản hồi từ phòng xét duyệt.

Trước nhất phía Bộ xin lỗi vì đã có sơ sót trong khâu thông báo kết quả xin bỏ cấm vận: Bộ đã ra quyết định 2 tuần sau khi nhận được hồ sơ từ văn phòng. Sau nữa, Bộ chúc mừng kết quả xin bỏ cấm vận thành công và sau đó gửi lại cho văn phòng thông báo đồng ý bỏ cấm vận.
​
Chuyện Bộ Nội vụ
-----------------

Ngay sau khi được bỏ cấm vận, văn phòng lại tiếp tục gặp phải lỗi kĩ thuật khi hệ thống bộ Di trú nhất quyết không nhận dạng passport của Anh Huy. Kết quả là hồ sơ không thể nộp trực tuyến thông qua ImmiAccount như các hồ sơ khác mà phải nộp bằng đơn giấy.

Tháng 8 năm 2019, hồ sơ giấy được nộp bằng form giấy bằng cách email cho văn đội partner ở Melbourne, Victoria. Trong vòng 2 năm tiếp đó, văn phòng bổ sung bằng chứng cho Bộ Nội vụ 8 lần qua email, và không nhận được bất cứ phản hồi gì từ phía Bộ.

Tháng 11 năm ngoái, phân vụ Di trú của đại sứ quán Úc ở Jakarta, Indonesia gửi email yêu cầu bổ sung bằng chứng. Trong thư Bộ yêu cầu mọi bằng chứng hồ sơ phải bổ sung qua ImmiAccount. Có vẻ nhân viên này quên mất hồ sơ Anh Huy được nộp bằng đơn giấy nên vốn ra không có ImmiAccount nào có thể bổ sung bằng chứng.

Đáng thất vọng hơn, Bộ Nội vụ gần đây đã thay đổi cách làm việc và hầu như không tiếp nhận email, điện thoại, thư giấy hay đến văn phòng của các phân vụ di trú bên ngoài nước Úc. Cách liên lạc duy nhất còn lại là lên trang mạng của bộ để “gửi lời hỏi thăm” (make an inquiry).

Qua sông luỵ đò, văn phòng vừa email Jakarta, email phòng xử lý hồ sơ ở Victoria, vừa gửi inquiry tới đại sứ quán Úc ở Jakarta để bổ sung bằng chứng. Suy cho cùng thì đúng hay sai cũng chẳng còn quan trọng khi chính khách hàng là người phải chịu thiệt thòi nếu có gì bất trắc trong hồ sơ...

Chuyện sau cùng
----------------

Hôm nay, Lãnh sự quán Úc ở Jakarta ra quyết định cấp visa tạm trú và thường trú cho Anh Huy, hoàn tất chặn đường 33 tháng của hồ sơ (36 tháng nếu tính cả xin bỏ cấm vận).

Trong suốt quá trình theo đuổi hồ sơ, Chị Như trước sau giới thiệu thêm cho văn phòng 4 khách hàng là bạn bè của Chị, những người không may rơi vào hoàn cảnh tương tự.

Ta nói khách như vậy muốn không thương cũng đâu có làm được.

Đối với một số người hồ sơ du lịch có lẽ là loại hồ sơ quá dễ trong ngành di trú.

Hồ sơ này dễ đến mức người không biết gì về di trú cũng có thể tập tễnh làm được sau khi điền 5-7 hồ sơ. Và trong lúc chủ quan, người ta phạm lỗi, không phải vì năng lực của họ không đủ để làm đúng mà bởi vì họ không có được thái độ và sự quan tâm đúng mức đến hồ sơ.

Trước khi đến với Trương Như Bảo Migration, Chú Lâm từng xin đi du lịch thăm con mấy lần nhưng đều bị từ chối. Đến tháng 11 năm 2021, con trai Chú Lâm là Bình tìm đến văn phòng để mở hồ sơ du lịch cho Ba.

Hồ sơ của Chú Lâm mất tầm hơn 2 tháng do cần được chuẩn bị kĩ lưỡng hơn các hồ sơ thông thường. Trong công đoạn rà soát hồ sơ lần cuối cùng chuẩn bị nộp, tôi lại phát hiện ra một tình tiết không hay.

Chú Lâm đã trên 60 tuổi và đã chủng ngừa 3 mũi, trong đó có 2 mũi Vero Cell và một mũi Moderna. Theo chính sách biên giới của Úc, Chú sẽ Lâm không thoả mãn định nghĩa chủng ngừa đầy đủ do chích vaccin Tàu. Điều này có nghĩa là dù có lấy được visa, Chú Lâm vẫn có thể sẽ không thể qua được hải quan Úc giống như trường hợp của vận động viên quần vợt Djokovic.

Tôi gọi điện cho Bình để báo tình hình và đề nghị hoãn hồ sơ. Em vui vẻ đồng ý.

Giữa tháng 4 năm 2022, Chú Lâm hoàn tất mũi Moderna thứ 2 và hồ sơ sau đó được nộp vào cuối tháng. Hôm nay, Chú Lâm được cấp visa du lịch Úc, chính thức xoá bỏ lịch sử bị từ chối nhiều lần trước kia.

Tôi thích quan niệm sống của đạo gia, khi họ trọn đời chỉ làm việc nhỏ mà nên được việc lớn; trọn đời chỉ làm việc dễ mà giải quyết được việc khó. Đạo giáo có câu rằng hết thảy việc lớn đều do nhiều việc nhỏ mà thành, tất cả việc khó là từ nhiều việc dễ mà ra vậy.

Đầu năm 2021, Anh Quang cùng với vợ là Chị Mai tìm đến Trương Như Bảo Migration để hỏi về hồ sơ của con gái Chị Mai là Hồng Yến.

Nguyên trước khi Chị Mai và Anh Quang đến với nhau, Chị Mai từng kết hôn và có hai cô con gái. Khi Anh Quang bảo lãnh Chị Mai, gia đình chồng cũ của Chị Mai quyết định giữ lại cô chị và chỉ cho phép cô em theo mẹ đi định cư. Lo lắng lớn nhất của Chị Mai khi tiến hành hồ sơ là cha ruột của Hồng Yến rất có thể sẽ không ký giấy đồng thuận cho con đi nước ngoài.

Ngày trước, công việc kinh doanh của gia đình nội Hồng Yến rất khá giả. Cũng có lẽ vì vậy, Chị Mai không đạt tiêu chuẩn làm dâu mà bên ấy đặt ra. Trong quyết định li hôn, toà án trao quyền nuôi dưỡng Hồng Yến cho nhà nội nên Chị Mai vô cùng sầu khổ.

Có lần vì nhớ con quá, Chị Mai lẻn vào nhà nội đón Hồng Yến, rồi đạp xe một mạch về nhà ngoại để được ở bên con. Nhưng chỉ đến buổi chiều, bên nhà nội đã kéo đến bắt cháu về, cũng không quên mắng vốn Chị Mai vì dám xông vào nhà họ, gây cho họ một phen bất an và lo lắng.

Thời điểm Chị Mai quen với Anh Quang cũng là thời điểm công việc làm ăn của nhà nội bắt đầu sa sút. Đến khi Anh Quang đón Chị Mai đi Úc, Chị Mai năn nỉ lắm thì bên ấy mới đồng ý cho bé út đi theo...

Đến khi Chị Mai sang đến Úc, gia đình nhà nội bắt đầu lâm vào khó khăn thực sự. Chị Mai thành ra phải thường xuyên gửi tiền về cho nhà nội nuôi con. Anh Quang không những không phiền lòng mà còn tạo điều kiện cho vợ để Chị Mai làm tròn nhiệm vụ của một người mẹ.

Thấy nhà nội của Hồng Yến có ý không muốn cho em đi Úc, Anh Quang nói Anh sẽ cố thuyết phục gia đình nhà nội Hồng Yến, và nếu cần Anh sẽ thu xếp đi Việt Nam để nói chuyện với bên kia. Nhìn người đàn ông trước mặt, tôi cảm khái trước sự bao dung của Anh, bấy nhiêu đó cũng đủ biết Anh yêu Chị nhường nào…

May mắn là đến cuối cùng, nhà nội của Hồng Yến cũng đồng ý cho em đi Úc để có một tương lai tốt đẹp hơn. Hôm nay, Hồng Yến được cấp visa thường trú, sau tất cả mưa gió, sau một mùa đại dịch.
​
Nước Úc đang trở lạnh vào Thu, nhưng tôi tin con đường phía trước của gia đình nhỏ ấy sẽ ấm áp và ngập tràn trong những mùa nắng đẹp.