Năm 2013, Mai đến Úc bằng visa du học. Sau khi visa du học hết hạn, một văn phòng di trú hướng dẫn Mai nộp xin visa tị nạn để em có thể hợp pháp ở lại thêm trong nước Úc một thời gian.
Đầu năm 2017, Mai làm quen với Anh Long qua giới thiệu của bạn bè. Hai người đến với nhau khá nhanh kể từ lần đầu gặp mặt.

Chia tay vì dịch vụ di trú
------------------------

Quen nhau được hơn 1 năm, bỗng Mai nhận được tin dữ. Một lần tình cờ kiểm tra visa, em phát hiện visa của mình đã hết mà người làm giấy tờ hoàn toàn không hay biết. Bao nhiêu hứa hẹn phút chốc chỉ là lời hứa suông.
Mai suy sụp đến mức không còn tâm trạng để yêu đương nữa. Em quyết định chia tay Anh Long để trở về Việt Nam. Một phần, Mai thấy xấu hổ vì mình là người ở lậu, một phần em không muốn Anh Long nghĩ rằng mình lợi dụng Anh để được ở lại nước Úc.

Lại một văn phòng họ Hứa
--------------------------

Khi Mai chuẩn bị rời khỏi Úc, em tìm đến một văn phòng Di trú khác để xin visa E, thu xếp trở về Việt Nam. Văn phòng này lại vẽ ra hy vọng mới, họ hứa hẹn với Mai rằng do văn phòng cũ làm sai, hồ sơ của em vẫn còn có thể cứu vãn được.
Mai gom hết số tiền còn lại nộp cho văn phòng mới. Chưa được một tháng sau, văn phòng mới báo rằng hồ sơ em đã thất bại.

Mất hết số tiền dành dụm được, Mai một lần nữa rơi xuống đáy vực sâu. Em không hiểu con người ta sao có thể đối với nhau làm vậy. Mai đánh liều ở lại trong nước Úc để kiếm tiền về nước.

Tám tháng sau, Mai tình cờ gặp lại Anh Long ở nhà một người bạn. Anh Long sau đó nhiều lần níu kéo nhưng Mai đều né tránh.

Người có tình sẽ lại đến với nhau
--------------------------------

Tết Nguyên Đán năm 2019, khi mọi người ăn mừng năm mới, vui vẻ nhìn một năm vừa qua và hăm hở chờ một năm mới đến, Mai chỉ thấy trước mắt em là một màn đêm tăm tối. Ở buổi tiệc năm mới, Mai lại gặp Anh Long. Thấy Mai buồn, Anh Long lại bên em để bắt chuyện. Đêm hôm ấy, hai người lại đến với nhau…

Khi Anh Long hỏi Mai vì sao hồi đó rời bỏ Anh thì Mai đem việc mình ở lậu nói cho Anh Long biết. Anh Long cũng kể cho Mai nghe về việc mình và vợ cũ đang ly thân nhưng chưa ly hôn. Anh Long nghĩ cuộc đời ai cũng có những khó khăn, cũng đôi phần phức tạp, nhưng chỉ cần biết trân trọng, người ta không nhất thiết phải vì vậy mà đánh mất nhau…

Quan trọng là đúng người
-------------------------

Tháng 10 năm 2019, Anh Long và Mai ký hôn thú. Hơn nửa năm sau, họ mới gom đủ tiền để mở hồ sơ xin định cư cho Mai. Tháng 4 năm 2020, Anh Long và Mai tìm đến Trương Như Bảo Migration qua lời giới thiệu của người chứng hôn nhân. Văn phòng chọn ngày 5 tháng 5 năm 2020 để mở hồ sơ cho Mai, một lần nữa Mai trở thành người hợp pháp.

Hôm nay, Bộ Nội vụ tăng ca ngày Chủ nhật để cấp cho Mai cả visa tạm trú và thường trú. Chặn hành trình gian nan của Mai đến đây là hoàn tất. Tính ra, hồ sơ Mai được thực hiện trong vòng 2 năm lẽ 10 ngày.
​
Nói trót dại, lỡ mà Anh Long và Mai thực sự lạc mất nhau chỉ vì dịch vụ di trú thì đó có phải là một kết cục quá cay cú?

Giáng sinh năm 2019, Chị Ngọc cùng chồng là Anh Khôi tìm đến với Trương Như Bảo Migration thông qua lời giới thiệu của một khách hàng cũ. Chị Ngọc kể rằng khi Chị tâm sự với bạn rằng hồ sơ mình khó làm, bạn Chị nhất định kêu Chị tìm đến văn phòng để… nói chuyện thử.

Hồ sơ của Chị Ngọc bao gồm hai vấn đề chính: một là visa của Chị đang bị cấm vận, không thể nộp hồ sơ vợ chồng trong nước Úc, hai là Bộ Di trú có thể sẽ khó mà tin rằng mối quan hệ của Chị và Anh Khôi là thành thật.

Phía người bảo lãnh, Anh Khôi kém Chị Ngọc 5 tuổi và tại thời điểm đó còn chưa ly dị với vợ cũ. Phía người xin visa, Chị Ngọc và chồng có một cậu con trai, cả nhà sang Úc du học, sau đó thôi nhau và Chị chuyển sang visa chăm con du học. Bộ tất nhiên sẽ nghi ngờ việc Chị Ngọc thôi với chồng cũ là thôi nhau thật, hay chỉ thôi nhau để dọn đường cho hồ sơ Di trú.

Anh Khôi và vợ cũ
------------------

Anh Khôi sang Úc du học năm 2009. Anh kết hôn với vợ cũ và xin định cư Úc theo diện vợ chồng, họ có với nhau một cậu con trai sinh 2014. Tuy nhiên, vợ cũ Anh Khôi là người ghen tuông thái quá, Chị thường xuyên cấm đoán Anh ra ngoài và kiểm soát Anh Khôi từng li từng tí.

Ban đầu, Anh Khôi không nghĩ việc đó có gì to tát, thậm chí còn thấy vui vì vợ có yêu mới ghen. Tuy nhiên, những lần ghen tuông của vợ cũ dần leo thang làm cho mối quan hệ hai người trở nên ngột ngạt. Khi căng thẳng giữa hai người lên đến đỉnh điểm, Anh quyết định buông tay.

Chị Ngọc và cuộc hôn nhân đổ vỡ
---------------------------------

Chị Ngọc cùng chồng kết hôn năm 2007. Một năm sau, họ có với nhau một con trai sinh 2008. Cuối năm đó, chồng cũ Chị Ngọc sang Úc du học, đem theo cả Chị và con trai.

Cuộc sống túng quẩn ở Úc làm hai vợ chồng Chị nãy sinh xung đột. Trong khi Chị Ngọc cố tiết kiệm từng đồng thì chồng cũ lại thường ra ngoài nhậu nhẹt. Tranh cãi ngày càng gay gắt nhưng cả hai đều cố níu kéo vì con, cho đến khi không còn níu kéo được nữa.

Người có tình sẽ đến với nhau
-----------------------------

Năm 2018, Chị Ngọc tình cờ gặp Anh Khôi ở tiệc Giáng Sinh ở nhà một người bạn. Thấy Chị Ngọc xinh quá, Anh Khôi hỏi thăm để xin số Chị từ người bạn chung.

Thời gian ấy Chị Ngọc vất vả trăm bề nên khi có người làm quen, Chị cũng không nghĩ nhiều, chỉ coi Anh Khôi như người bạn. Chị nói rằng vì Anh Khôi kém Chị những 5 tuổi, Chị không nghĩ giữa hai người sẽ có gì hơn là tình bạn đơn thuần. Chị Ngọc nói năm đó Anh Khôi mới 35 tuổi, Chị nghĩ Anh ấy muốn quen các cô gái trẻ đôi mươi cũng chẳng khó gì, Anh ấy hoàn toàn không có lý do gì để theo đuổi một người đã ly hôn, có con - lại lớn tuổi như Chị.

Nhưng tình yêu vẫn thường không nói lý lẽ như thế đó!

Bỏ cấm vận
-----------

Visa chăm con du học thường có một điều kiện cấm vận 8534. Điều kiện này cấm người giữ visa chăm con du học không được nộp hồ sơ vợ chồng trong nước Úc. Thông thường, tôi sẽ chỉ khách lách luật bằng cách về Việt Nam nộp hồ sơ bạn đời ở ngoài nước Úc, rồi quay lại trong nước Úc bằng visa chăm con du học và chờ đủ ngày đủ tháng.

Tuy nhiên, một điều không ngờ là tháng 2 năm 2020 biên giới Úc bất ngờ đóng cửa vì COVID. Do một vài trở ngại trong việc thu thập bằng chứng mà mãi đến thời điểm đó, hồ sơ của mẹ con Chị Ngọc vẫn chưa được nộp vào. Văn phòng quyết định triển khai hồ sơ xin bỏ cấm vận cho hai mẹ con, và đơn xin bỏ cấm vận nhanh chóng được chấp thuận.

Một ngày xin lỗi khách hai lần
-----------------------------

Tháng 2 năm 2021, hồ sơ của Chị Ngọc và con trai được nộp với Bộ Nội vụ. Tuần trước, Chị Ngọc nói tháng sau cả nhà sẽ về Việt Nam chơi nên nhờ văn phòng xin BVB để Chị và con trai ra vào nước Úc. Chị cũng đóng luôn lệ phí xin BVB.

Một giờ chiều, tôi nhận thông báo cấp visa tạm trú cho Chị Ngọc. Văn phòng gọi Chị để xin lỗi vì đã yêu cầu Chị Ngọc chuyển tiền BVB một cách không cần thiết. Với quyết đinh cấp visa tạm trú cho hai mẹ con, Chị không cần xin BVB để đi Việt Nam và văn phòng sẽ hoàn lại số tiền đã chuyển. Chị Ngọc reo lên vui sướng, lần thứ nhất.

Một giờ sau, văn phòng lại gọi điện để xin lỗi Chị Ngọc vì thông tin trong cuộc gọi trước là không chính xác. Chị Ngọc không phải được cấp tạm trú như văn phòng đã thông báo. Sự thật là Chị được cấp luôn cả tạm trú và thường trú, chỉ là visa thường trú không biết vì lý do gì đến muộn gần 1 giờ so với visa tạm trú (nhưng lại sớm hơn 9 tháng so với thường lệ).

​Lần này, Chị Ngọc cười còn lớn hơn cả lần trước. Chị nói đầu óc Chị quay cuồng như trên mây và phải hỏi lại đôi ba lần cho chắc. Nói đúng ra thì Chị Ngọc không phải là người duy nhất bị bất ngờ, bởi hồ sơ Chị Ngọc chỉ vỏn vẹn 15 tháng để lấy cả tạm trú và thường trú, không cần hội đủ 24 tháng như thông lệ của các hồ sơ vợ chồng khác.

Cuối năm 2019, Chị Xuân cùng chồng là Shane tìm đến Trương Như Bảo Migration để hỏi về hồ sơ xin định cư do Shane bảo lãnh. Chị Xuân còn bật mí cho biết là Chị có khá nhiều bạn bè cũng đang làm hồ sơ ở văn phòng tại cùng thời điểm đó.

Trở ngại đầu tiên của hồ sơ là việc Chị Xuân đang ở Úc bằng visa du lịch 3 tháng. Như các hồ sơ du lịch kết hôn khác, khung thời gian ngắn từ lúc gặp gỡ, quen nhau, rồi kết hôn có thể sẽ gây quan ngại cho Bộ Di trú.

Một vấn đề khác của hồ sơ là việc Chị Xuân có 3 con nhỏ. Dù Chị Xuân có đính kèm con hay không, hồ sơ này vẫn sẽ được chăm sóc đặc biệt vì có 3 “phụ đơn tiềm năng”. Trong quan điểm của Di trú, những bộ hồ sơ như vậy sẽ có động lực làm giả lớn hơn hẳn các bộ hồ sơ khác, cụ thể là gấp 4 lần.

Hồ sơ Chị Xuân có một cặp song sinh lúc ấy mới 3 tuổi, mà người bảo lãnh lại gặp vấn đề với án tích liên quan đến uống rượu và có trang bị “hàng nóng”. Di trú thường sẽ rất quan ngại cho sự an toàn của các bé khi trong tương lai chúng sẽ phải sống cùng một người bảo lãnh có “số má”.

Sau khi được giải thích về các rủi ro của hồ sơ, Chị Xuân và chồng vẫn quyết định tiến hành hồ sơ bảo lãnh.

Phận gái hai quê
----------------

Hồ sơ nộp vào được 6 tháng thì Chị Xuân nhận được tin dữ. Ba Chị bị tai biến ở Việt Nam và không ai có thể chăm sóc Bác. Hết cách, Chị Xuân đánh bạo quay về Việt Nam để chăm sóc Ba mình. May mắn là Shane hoàn toàn hiểu và thông cảm cho vợ.

Ở Việt Nam gần 10 tháng, Chị Xuân trở lại Úc thăm Shane rồi lại vội vã về Việt Nam chăm sóc cho Ba mình. Trong phần lớn thời gian hồ sơ, hai người gần như không sống chung được bao nhiêu ngày tháng. Thời gian sống chung hạn chế tất nhiên sẽ ít nhiều ảnh hưởng đến lượng bằng chứng của hồ sơ vợ chồng.

Hải Phòng đi trước về sau
-------------------------

Cùng thời điểm mở hồ sơ với Chị Xuân, một vài người bạn của Chị cũng đến với Trương Như Bảo Migration. Có vẻ như vô hình chung giữa những người bạn ấy tồn tại một cuộc đua không chính thức.

Thấy bạn mình lần lượt có visa, Chị Xuân thỉnh thoảng gọi tôi tỉ tê tâm sự:

“Bảo ơi… tình hình nhà Chị như thế Chị còn biết phải làm sao. Em phải giúp Chị nha… Chị tin tưởng ở em thôi, đừng quên Chị nhé…”

Những lần như vậy, tôi chỉ biết an ủi Chị. Thực tâm mà nói, mỗi lần hồ sơ Chị Xuân có bằng chứng hay chuyển biến gì mới, tôi vẫn luôn ưu tiên cho hồ sơ Chị hơn các hồ sơ khác, vì bối cảnh của nó thực sự phức tạp hơn các hồ sơ kia.

Một hồ sơ không thực hiện được
--------------------------------

Quay lại Úc chưa được bao lâu, Chị Xuân sáng nay lại gọi tôi. Bác trai ở Việt Nam lại trở bệnh, Chị lại phải xin BVB để về nước chăm cho Ba. Bảy giờ tối, tôi gọi Chị Xuân báo tin xấu rằng tôi sẽ không thể nào xin BVB cho Chị được nữa.

Năm phút trước, Chị Xuân và con gái lớn đã chính thức trở thành thường trú nhân của Úc. Do hồ sơ xin định cư của Chị đã hoàn tất, thủ tục xin BVB sẽ không thể nào thực hiện được nữa.

Bên kia điện thoại, Chị Xuân cười giòn tan nhưng vẫn hỏi đi hỏi lại vì chưa thể tin vào tin mừng tôi vừa thông báo.
​
Khép lại một hồ sơ, tôi lại trút xuống một mối lo khi một con thuyền nữa của khách lại vừa cập bến bình an.

Giữa năm 2021, Anh Quang đến tìm tôi để hỏi thăm về hồ sơ bảo lãnh vợ mình. Trước mặt tôi là một người đàn ông trung niên từng trải, nhưng khi nói về hồ sơ của vợ mình, Anh không dấu được sự ngại ngùng.

“Anh hơn Thuỷ đến 32 tuổi Bảo ạ” Anh Quang nói “Anh từng có 2 đời vợ. Con Anh 3 đứa, đều lớn tuổi hơn Thuỷ cả. Đứa đầu hơn cả giáp ấy.”

Nhìn điệu bộ Anh Quang lóng ngóng, tôi an ủi: “Nhưng mà trông Anh phong độ vậy, chụp ảnh người ta nhìn không ra đâu”.

Thuỷ sang Úc bằng visa lao động 462, một loại visa mới giành cho các bạn trẻ Việt Nam dưới 31 tuổi và đã có bằng đại học. Thời gian đầu ở Úc, Thuỷ gặp khá nhiều khó khăn vì chưa quen với cuộc sống Úc, cho tới khi em gặp Anh Quang.

Một vấn đề khác làm Anh Quang và Thuỷ khá lo lắng là việc họ đến với nhau quá nhanh, bằng chứng hầu như không có gì cả. Tôi giải thích cho Anh Quang và Thuỷ là rất nhiều khách du lịch kết hôn cũng ở vào vị trí như của họ.

Trong trình yêu, vẫn có những người bên nhau nhiều năm nhưng vẫn không thành chồng vợ, lại có những người xác định chơi tới bến chỉ sau mấy ngày yêu nhau. Luật Di trú không hề quy định rõ phải sống chung bao nhiêu ngày mới có thể tiến hành bảo lãnh.

Hồ sơ Anh Quang và Thuỷ không trải qua quá nhiều gian nan và sau 11 tháng, Thuỷ nhận được quyết định cấp visa tạm trú.

Có người thắc mắc rằng Đức Khổng tử lúc nào cũng giữ lễ nghi thì làm sao ông có con được?
​Tôi cũng tự hỏi không biết ở nhà Anh Quang có lóng ngóng bên cạnh vợ mình như lúc anh ở văn phòng không ta?

Giữa năm 2020, qua lời giới thiệu của người chứng hôn nhân, Jack tìm đến Trương Như Bảo Migration để hỏi về hồ sơ bảo lãnh hôn thê.

Sau khi lấy thông tin của khách, tôi phân tích với Jack rằng quan ngại chủ yếu của hồ sơ này sẽ nằm ở chỗ Uyên, vị hôn thê của Jack, lại là em gái ruột của Chị dâu Jack.

Trong tình huống 2 Anh em lấy 2 Chị em như vậy, Bộ Di trú rất có thể sẽ nghi ngại rằng liệu Jack bảo lãnh Uyên là vì Anh ta đang giúp Chị dâu đưa em gái sang Úc hay thực sự vì Jack có tình cảm với Uyên.

Jack cười hiền lành: “Mình thích Uyên và muốn lấy vợ Việt Nam đó Bảo. Mình thấy Anh mình với Chị dâu hạnh phúc lắm. Phụ nữ Việt Nam chung thuỷ mà lại dễ hài lòng nên vợ chồng dễ có hạnh phúc lâu dài. Tớ bị một phen điêu đứng với vợ cũ nên giờ sợ lấy sai người lắm”.

Liên tiếp bị từ chối
------------------

Trước khi đến với Trương Như Bảo Migration, gia đình Uyên từng làm việc với vài chỗ khác. Sau khi bị từ chối visa du lịch mấy lần, họ tìm đến một đại diện Di trú người Ấn Độ. Anh này khuyên Uyên và Jack nộp hồ sơ du lịch lại với ý định sau khi Uyên sang Úc sẽ kết hôn và nộp hồ sơ vợ chồng.

“Nhưng lỡ hồ sơ du lịch lại bị từ chối thì sao?” – Tôi hỏi

“Tớ cũng hỏi thế đó” Jack lắc đầu “mà hắn bảo là sẽ xin được, đừng lo. Xong hắn lấy tiền hồ sơ du lịch, lấy luôn tiền hồ sơ vợ chồng, cả lệ phí bộ di trú… Tớ đứt gần 30 nghìn, mà Uyên sau 3 năm vẫn còn kẹt ở Việt Nam…”

Sau này khi làm hồ sơ, tôi tình cờ phát hiện người đại diện ấy đã mất bằng vào ngày cuối năm 2019 – 5 năm sau ngày anh ấy đăng kiểm đầu tiên. Âu cũng là phúc cho bà con.

Lãnh sự mời rút hồ sơ
----------------------

Trong hồ sơ của Uyên, hai người đã từng đăng ký mối quan hệ với chính quyền tiểu bang. Giấy này có hiệu lực tương tự như giấy kết hôn, nhưng nó không phải là giấy kết hôn. Điều này làm nhân viên lãnh sự bị nhầm lẫn.

Tháng 12 năm 2020, hồ sơ của Uyên và Jack được nộp vào. Ba tháng sau, lãnh sự gửi thư nói rằng Jack và Uyên đã nộp sai tiểu loại visa. Theo lãnh sự, hai người đúng ra nên nộp visa bạn đời (tiểu loại 309) thay vì đính hôn (tiểu loại 300). Lãnh sự nói rằng vì Uyên không thể kết hôn với Jack sau khi vào Úc, visa 300 của Uyên sẽ bị từ chối.

Ngay hôm đó, tôi viết thư trả lời Lãnh sự, rằng giấy đăng ký mối quan hệ không phải là giấy kết hôn và tờ giấy đó không cản trở việc hai người kết hôn sau khi Uyên vào Úc. Tôi khẳng định khách mình không nộp sai tiểu loại visa và họ hoàn toàn xứng đáng được cấp visa 300 như mong muốn.

Một tháng sau, lãnh sự viết thư cảm ơn giải trình của người đại diện và khẳng định sẽ tiếp tục thụ lý hồ sơ đính hôn của Uyên như luật định.

Một bản tường trình dài kỉ lục
-----------------------------

Chuyện tình Uyên Jack gói gọn trong một bản tường trình dài 95 đoạn, 63 trang có chú thích bằng hình ảnh.

Sau khi nhận được bản tường trình ấy, chẳng biết nhân viên lãnh sự có kiên nhẫn để đọc hết hay không, chỉ thấy họ gửi thư yêu cầu Uyên bổ sung lí lịch tư pháp 2 rồi chốt luôn hồ sơ sau 15 tháng thụ lý.
​
Đi hết hồ sơ với vợ chồng Uyên – Jack tôi thấy đây thực sự là một hồ sơ ngoại hạng: một bối cảnh ngoại hạng, một đại diện cũ ngoại hạng, nhân viên lãnh sự ngoại hạng và đến người xin visa cũng ngoại hạng.

Một hồ sơ di trú sau khi nộp thường nhận được hai loại thư: một là “yêu cầu bổ sung bằng chứng” theo điều 56 của luật di trú và một là “thông báo ý định tư chối” theo điều 57.
 
Tôi có thói quen là mỗi khi nhìn thấy tiêu đề email có chữ s56 là vui vui trong bụng vì hồ sơ đã có tiến triển mới và có người sờ tới. Bằng như thấy tiêu đề email có chữ s57 là biết sắp có một cuộc bút chiến. Cảm giác phấn khích như một người thủ môn thấy tiền đạo đối phương đang một mình một bóng tiến vào khu vực 16m50, chắc chắn chẳng có gì tốt đẹp.
 
Trong hồ sơ đính hôn của Chị Loan và Chú Phúc, thư s57 đến không phải một mà là hai lần.
 
Bối cảnh của hồ sơ
-------------------
Chú Phúc sang Úc năm 2014 cùng vợ cũ bằng visa con lãnh cha mẹ. Chú Phúc và vợ cũ có hai cậu con trai, đều ở Úc cả. Tuy nhiên, vợ chồng Chú Phúc không thể thích nghi với cuộc sống ở Úc nên nhanh chóng nãy sinh xung đột và đổ vỡ. Năm 2016, Chú Phúc và vợ cũ ly hôn.
 
Chán nản cuộc sống Úc, Chú Phúc bỏ về Việt Nam để tìm lại quê hương. Tha thẩn thế nào Chú lại gặp mẹ con Chị Loan ở hàng cà phê. Duyên số thế nào, hôm ấy quán cà phê đông người nên chủ quán đề nghị Chú Phúc sang bàn hai mẹ con chị Loan ngồi chung. Thấy bé Mai con Chị Loan hoạt bát, Chú Phúc sực nhớ mình vẫn luôn mong có một cô con gái nhưng ngoài 60 vẫn chỉ mới có hai cậu con trai…
 
Tình cờ biết Chị Loan từng du lịch Úc, Chú Phúc lại mới bỏ Úc về Việt Nam, hai con người xa lạ tự nhiên thấy cảm gần gũi.
 
Nguyên Chị Loan từng đi du học Úc, chẳng may Chị có quen một người và có thai với người ấy. Khi biết Chị Loan có bầu, người đàn ông kia muốn Chị Loan phá thai nhưng Chị không muốn. Rốt cục, Chị trở về Việt Nam và người cha của bé Mai từ đó bặt vô âm tín.
 
Lãnh sự doạ từ chối hai lần
---------------------------
Ít lâu sau khi hồ sơ được nộp vào, lãnh sự yêu cầu Chú Phúc nộp giấy lý lịch tư pháp 2. Trong tờ lí lịch tư pháp số 2 của Chú Phúc có hai vấn đề.
 
Vấn đề thứ nhất, Chú Phúc từng bị phạt tù 5 năm mà hồ sơ lại đính kèm trẻ nhỏ. Bộ Di trú vẫn thường rất thận trọng khi chấp thuận cho trẻ nhỏ đi theo mẹ sống cùng một người có nhân thân phức tạp.
 
Vấn đề thứ 2, theo thông tin trên tờ lí lịch tư pháp, Chú Phúc vẫn còn chưa li hôn với vợ cũ. Ngay lập tức, lãnh sự yêu cầu Chú Phúc trong vòng 28 ngày phải cung cấp giấy chứng nhận độc thân ở Việt Nam.
Giữa mùa COVID, việc đi lại khó khăn nên Chú Phúc liên lạc lãnh sự quán Việt Nam ở Úc để xin xác nhận tình trạng độc thân. Trong 28 ngày, văn phòng bổ sung giẩy chứng nhận độc thân cho lãnh sự và giải thích rằng Chú Phúc sau khi li dị vẫn chưa làm thủ tục ghi chú li hôn. Giấy chứng nhận độc thân ở Việt Nam có thể lấy nhưng sẽ mất thời gian hơn 28 ngày rất nhiều.
 
Rất nhanh chóng, văn phòng nhận được “thông báo ý định từ chối” lần thứ nhất. Thư nói rằng việc Chú Phúc không thông báo cho chính quyền Việt Nam làm họ quan ngại rằng cuộc hôn nhân của Chú Phúc với vợ cũ có thể chưa kết thúc. Lãnh sự có ý định lấy lý do này để từ chối hồ sơ và cho 28 ngày để giải thích.
 
Tôi soạn giải trình chỉ rõ là Chú Phúc đã thông báo việc ly hôn với chính quyền Việt Nam thông qua đại diện của nước Việt Nam là lãnh sự quán tại Úc. Hơn nữa trong hồ sơ cũng đã gửi kèm quyết định ly hôn của chú Phúc và vợ cũ. Việc chính quyền địa phương trong nước Việt Nam chưa được thông báo không thể trở thành cơ sở để lãnh sự Úc từ chối hồ sơ này.
 
Tôi đề nghị Lãnh sự nếu họ kiên trì yêu cầu giấy chứng nhận độc thân của Chú Phúc ở Việt Nam, họ có thể gửi thư “yêu cầu bổ sung bằng chứng” và Chú Phúc sẽ làm theo yêu cầu của họ. Tất nhiên, trong trường hợp đó, Chú Phúc sẽ cần hơn 28 ngày để về VN và tiến hành từng bước cho đúng thủ tục ngay giữa mùa COVID.
 
Lãnh sự đáp trả bằng “thông báo ý định từ chối” lần thứ 2. Lần này lãnh sự nói rằng họ không chấp nhận việc Chú Phúc chỉ thông báo với lãnh sự VN tại Úc mà không thông báo với chính quyền địa phương ở VN. Lãnh sự khẳng định nếu chính quyền địa phương ở VN chưa được thông báo, họ có thể đi đến nhận định rằng cuộc hôn nhân của Chú Phúc và vợ cũ vẫn chưa chấm dứt. Đây rất có thể là lý do họ từ chối hồ sơ Chị Loan – văn phòng có 28 ngày để giải trình.
 
Trả lời thư lãnh sự, tôi khẳng định rằng Chú Phúc sẽ thu xếp về Việt Nam để làm thủ tục ghi chú ly hôn như lãnh sự Úc ở Việt Nam yêu cầu. Tuy nhiên, tôi chỉ rõ là lãnh sự không có cơ sở để từ chối hồ sơ này, bởi nhân viên lãnh sự không có tư cách cãi lại án lệnh toà liên bang Úc.
 
Quyết định ly hôn của chú Phúc và vợ cũ là một án lệnh của Toà liên bang Úc. Án lệnh ấy khẳng định cuộc hôn nhân của chú Phúc và vợ cũ đã chấm dứt theo phán quyết của Toà Liên bang. Phán quyết ấy là vô điều kiện, có nghĩa là nó sẽ có hiệu lực dù Chú Phúc có thông báo hay không thông báo với chính quyền Việt Nam. Lãnh sự Úc ở Việt Nam là một cơ quan của Chính phủ Úc, nó phải làm việc theo luật Úc và tuân thủ án lệnh của Toà Liên bang Úc. Nếu nhân viên lãnh sự dám đi đến một nhận định xung đột với quyết định của Toà Liên bang Úc, nhận định đấy là sai luật. Nếu Lãnh sự ra quyết định dựa vào một nhận định sai luật, Lãnh sự Úc có thể bị khởi kiện ra Toà Liên bang vì cố ý làm trái luật.
 
Nhận được giải trình, lãnh sự im lặng trong 9 tháng để Chú Phúc có thời gian làm thủ tục ghi chú li hôn và giấy chứng nhận độc thân như thường lệ. Nhận được giấy độc thân của Chú Phúc, lãnh sự mời Chị Loan và bé Mai đi khám sức khoẻ, và bổ sung giấy đồng thuận cho con đi nước ngoài từ cha đẻ bé Mai. Hồ sơ lại đối diện một khó khăn mới.
​
Khi khai sinh không có tên cha
--------------------------------
Rất nhiều lần, lãnh sự yêu cầu Chị Loan cung cấp bản gốc giấy khai sinh của bé Mai. Có vẻ như họ mãi không tin được là Mai từ nhỏ sinh ra đã không có bố. Sau nhiều lần thư đi giấy lại, lãnh sự vẫn cứ đòi bản gốc giấy khai sinh của bé Mai dù hồ sơ đã cũng cấp cho họ nhiều lần.
 
Ngày Chị Loan và bé Mai nhận được thông báo cấp visa, Chị vui mừng suýt khóc. Sau bao nhiêu năm, cuối cùng Chị sẽ quay trở lại Úc. Chỉ có điều, lần này, trước mắt Chị và bé Mai là con đường định cư, là một gia đình êm ấm để hai người quên đi những chuỗi ngày làm mẹ đơn thân, làm con không có bố.
 
Có lẽ thấy cảm ơn qua điện thoại là chưa đủ, Chị Loan và Chú Phúc viết một bức tâm thư để cảm ơn văn phòng.
 
Mấy hôm rồi tôi thường nói đùa với một người bạn: “Tớ làm nghề này biết ít lắm, nên được cái ít sai. Chuyên môn tớ bé xíu nên tớ mới đào sâu được. Muốn bật nhau với tớ trong vùng chuyên ấy thì cỡ nào tớ cũng hầu, bởi tớ kiếm ăn bằng nghề đi bật mà lị” 
 
Trương Như Bảo
Đại diện Di trú số 1677990