❖ Câu chuyện 1 – Chuyện vui visa ❖

Tháng 10/2024, Quyên tìm đến văn phòng tôi hỏi về hồ sơ của chồng mình, Duy.

Quyên kể năm 2020, Dì của Quyên nộp visa Carer để Quyên sang Úc chăm bà ngoại lớn tuổi. Hồ sơ được một năm thì Quyên kết hôn với Duy. Lấy nhau được hai năm thì hai vợ chồng có một bé trai. Quyên nói sau khi sinh con, Quyên đã cập nhật thông tin chồng con đầy đủ với Di trú. Sang năm 2024, Quyên được cấp visa Carer và sang Úc chăm bà ngoại đã nửa năm nay.

Quyên hỏi: “Em đã thông báo cho Bộ biết em có chồng con, sao họ không cấp visa cho chồng con em luôn Anh nhỉ?”
​
Câu trả lời thì đơn giản: vì chỉ thông báo mà không đính kèm họ vào hồ sơ, nên họ không được xét. Hồ sơ tự làm, thiếu một bước thành ra đánh mất cơ hội.

Hôm nay, tôi lấy cả visa tạm trú và thường trú cho Duy và cậu con trai. Hồ sơ trước sau chỉ mất 9 tháng.

Khép lại hồ sơ của Quyên và Duy, tôi nhớ hôm kí hợp đồng tôi có hỏi Quyên: “Hồ sơ của Quyên đã vững, sao vẫn muốn mướn Anh làm hồ sơ cho em?”

Quyên trả lời: "Lần này em muốn làm đúng ngay từ lần đầu tiên"

​❖ Câu chuyện 2 – Làm đúng ngay từ lần đầu tiên ❖

Cuối tuần trước, một khách hàng khác tìm đến vì hồ sơ vợ Anh đang gặp rắc rối.

Khách này được thường trú do vợ cũ bảo lãnh, rồi kết hôn và bảo lãnh vợ mới, nhưng tính toán thời gian hồ sơ không kỹ nên gặp trục trặc.

Tôi kể cho anh nghe về một hồ sơ ở Toà Liên bang tháng trước – một người đàn ông Việt Nam vì lý do tương tự, trong hoàn cảnh tương tự mà mất luôn thường trú, kéo theo cả gia đình trở về điểm xuất phát với hai bàn tay trắng sau 10 năm bôn ba.

Cũng thật tình cờ là người bạn đi cùng anh lại chính là minh chứng cho điều ngược lại. Anh này là khách cũ của tôi, cùng hoàn cảnh, nhưng vì hồ sơ làm chuẩn chỉnh, vợ anh ấy có tạm trú và thường trú chỉ sau 2 năm 12 ngày. Hồ sơ khách tôi cứ vậy mà an toàn đi qua giông bão ngay từ lần đầu tiên.

Tôi không có tay trong, không có quen biết ai ngoài bộ luật di trú. Các bộ hồ sơ loại này nhiều khi cùng một tình cảnh, khác nhau chỉ ở một góc nhìn.

✧ Câu chuyện 3 – Một góc nhìn ✧

Hôm qua, một vị khách trung niên tìm tôi sau khi đơn quốc tịch gặp vấn đề.

Anh nhận thư yêu cầu giải trình vì đang bị truy tố tội hành hung người trái phép (unlawful assault). Trước đó, anh cứ nghĩ đây chỉ là chuyện “lệnh án bảo vệ” (intervention order) bạn gái xin, hoàn toàn không biết gì về việc bị truy tố ra Toà.

Tôi đọc báo cáo cảnh sát về sự việc, thấy ghi đại khái như sau:

“Hai người này là bạn đời, sống chung nhiều năm, trước nay không ghi nhận vấn đề gì. Hôm xảy ra sự việc, người vợ nói chồng mình không trả lời điện thoại, thành ra gây gỗ. Người vợ lấy thùng đồ nghề ở dưới đất để ngăn không cho chồng bỏ đi, rồi cô ta chặn ngang cửa, theo lời kể, người chồng sau đó xô ngã vợ rồi rời khỏi nhà…”.

Rõ ràng người cảnh sát dù xin lệnh án bảo vệ cho người vợ, báo cáo này có bảy điểm rất có lợi cho người chồng.

Một là, là họ sống với nhau đã lâu mà không gây gỗ, không có vẻ gì có lịch sử bạo lực.

Hai là, người vợ nổi giận vì chồng không trả lời điện thoại cho thấy cô ấy không giống người bị đàn áp, thậm chí ngược lại, cô ấy không quen với việc chồng dám cả gan không nghe điện thoại của mình.

Ba là, người vợ có vẻ đang ghen nên muốn làm lớn chuyện, người đàn ông trong bối cảnh này có vẻ chỉ muốn rời đi để tránh xung đột.

Bốn là, người vợ đẩy sự việc lên cao trào bằng việc tóm lấy thùng đồ nghề, không rõ có ý định làm vũ khí tấn công chồng hay không, nhưng ở vị trí người chồng lúc đó chắc sẽ rất lo lắng.

Năm là, người chồng theo lời kể, không phải sấn vào đánh vợ, mà có vẻ chỉ muốn bỏ đi thì bị vợ ngăn lại.

Sáu là, trong bối cảnh ấy, chưa rõ người chồng có xô đẩy vợ như cáo buộc không?

Bảy là, kể cả nếu người chồng có xô vợ ra thì cũng rất có thể là hành động phòng vệ chính đáng, vì lo sợ vợ nổi nóng mà dùng thùng đồ nghề tấn công mình?

Tổng kết bảy điều trên, tôi nghĩ người bạo hành trong câu chuyện ấy có vẻ là người vợ, không phải là người chồng. Tôi tin anh ta đã không hành hung ai như bản cáo trạng.

Nghe tôi phân tích, anh tính nói gì đó, nhưng rồi lời anh uất nghẹn trong cổ, anh lau nước mắt, cố lấy lại vẻ bình tĩnh.

​Nói cho vui thì: có lẽ trước khi bước vào, anh không biết mình có sai hay không. Nhưng sau khi ra khỏi văn phòng, tôi tin anh đã chắc chắn rằng mình không làm gì sai cả.

Bên cạnh những giọt mồ hôi thì nghề nghiệp nào cũng có hoa thơm và quả ngọt, và vị ngọt của nghề di trú vẫn luôn là được chứng kiến những hành trình hàn gắn của các mảnh đời, đi từ đổ vỡ và dằn vặt… để tìm đến kết cuộc an lành. Sự thật là chỉ những ai từng đau khổ mới biết được hạnh phúc an lành quý giá đến nhường nào.

Chuyện Anh Trung

Anh Trung lập gia đình từ năm 2011 với vợ cũ, chị Uyên. Chị Uyên là một người phụ nữ giỏi giang và sắc sảo. Họ cùng nhau điều hành một nhà hàng ở Việt Nam và có với nhau hai người con trai. Khi hạnh phúc tưởng như đã trọn vẹn, chị Uyên mong muốn có một tương lai tốt hơn nên quyết định sang Úc du học và tìm kiếm cơ hội định cư.

Chỉ là, sau khi sang Úc, mọi thứ bắt đầu rạn vỡ, và gia đình ấy đánh mất tất cả. Ở Úc, chị Uyên vẫn là người phụ nữ của xã hội: chị lao vào gây dựng lại sự nghiệp, bận rộn với những mối quan hệ bên ngoài và dần quên đi vai trò người mẹ, người vợ. Anh Trung nhiều lần bàn với vợ nhưng chị gạt đi…

Chỉ một năm ở xứ người, anh Trung đau đớn nhận ra mình không còn là một phần trong cuộc sống của vợ. Bản thân chị Uyên cũng không vừa mắt người chồng cổ hủ và chậm chạp; nhiều lần chị gắt gỏng, rồi những lần tranh cãi triền miên, những lời lẽ coi thường khiến cuộc hôn nhân tám năm kết thúc trong lặng lẽ.

Ngày chia tay, anh Trung nhận trách nhiệm nuôi cậu con trai nhỏ vì cậu bé sẽ cần được chăm sóc nhiều hơn – những sự chăm sóc mà cậu sẽ không bao giờ nhận được từ mẹ mình.

Cuộc đời của Thuỷ

Chuyện đời của Thuỷ là câu chuyện về một người phụ nữ nhỏ bé nhưng mạnh mẽ sau khi trải qua một cuộc hôn nhân đầu đời tràn ngập bạo hành.

Em sang Úc du học, rồi lọt vào mắt xanh của một chàng trai bằng tuổi. Hai người tiến đến hôn nhân ở độ tuổi 20. Chỉ một năm bên nhau mà Thuỷ đã bị chồng đánh đập không biết bao nhiêu lần. Thậm chí, khi em đang mang thai, người chồng vũ phu vẫn quen thói hành hung đến mức em phải nhập viện. Nghĩ thì cuộc đời Thuỷ không rối rắm như anh Trung, nhưng đau đớn hơn gấp chục lần.

Thuỷ từng tuyệt vọng đến mức tưởng mình không thể gượng dậy được, nhưng vì đứa con trai sắp chào đời, cô bắt buộc mình phải đứng lên, xin lệnh bảo vệ và bắt đầu lại từ hai bàn tay trắng. Một mình làm mẹ đơn thân nơi đất khách, Thuỷ bơ vơ và lạc lõng giữa dòng đời, không biết cách nào để tự lo cho mình, cho con.

Sau hai năm bươn chải, Thuỷ tình cờ gặp anh Trung trong một buổi tiệc sinh nhật ở nhà bạn. Đây cũng là lúc cuộc hôn nhân của anh Trung vừa đổ vỡ. Hai mảnh đời tan nát và mất niềm tin vào hôn nhân cứ như vậy mà tìm thấy nhau.

Tình yêu ấy không vội vàng, không mơ mộng – chỉ là những lần đưa đón nhau đi làm, những bữa cơm cùng con cái, những hôm đi chợ bình dị… nhưng đầy bình yên. Có lẽ khi ở bên nhau, họ không chỉ hàn gắn lẫn nhau mà còn tìm thấy sự tái sinh nơi trái tim mình.

Hai cậu nhóc – con trai của anh Trung và Thuỷ – lại quấn quýt với nhau hơn anh em ruột. Tội nghiệp cho con út của anh Trung, từ khi chia xa với anh trai của mình, đã sớm coi con trai của Thuỷ như người em trai mà cậu yêu quý. Nhìn thấy hai con trẻ yêu mến nhau, tự nhiên anh Trung cũng coi con Thuỷ như con mình, và Thuỷ cũng dần dần chăm sóc cho cả hai đứa nhỏ như một người mẹ.

Tiệc tái hôn của anh Trung và Thuỷ là một đám cưới nhỏ ở Hoàng Gia. Không rình rang, không khoa trương, nhưng tất cả bạn bè đều chứng kiến niềm hạnh phúc vô bờ của hai con tim, hai mảnh đời bước qua đổ vỡ để cùng dìu lấy nhau.

Đầu năm 2020, khi anh Trung và Thuỷ tìm đến văn phòng tôi để xin visa bạn đời, tôi nhận định: việc anh Trung sang Úc bằng visa du học với vợ cũ, nay thôi nhau, dễ khiến Bộ Nội vụ nghi ngờ. Hồ sơ của anh lại có hai con nhỏ – dù có đem theo hay không thì cũng tính là hồ sơ ba người – Bộ Nội vụ chắc khó tránh khỏi nghi vấn thật giả.

Hai vợ chồng khẳng định mình là vợ chồng thành thật và rằng họ tin tưởng vào hồ sơ của mình. Tất nhiên, họ cần mọi sự hỗ trợ sát sao nhất có thể.

Hồ sơ nộp vào được 8 tháng, đến cuối năm 2020 thì Bộ yêu cầu bổ sung bằng chứng. Đến giữa năm 2021, cha con anh Trung được cấp tạm trú.
Đến hạn 2 năm, đầu 2022, gia đình lại tiếp tục giao văn phòng phụ trách hồ sơ xin thường trú. Quá trình hồ sơ từ đó đến nay bị chậm mất một nhịp vì phải làm visa riêng cho cậu con lớn của anh Trung để gộp luôn cậu ấy vào hồ sơ thường trú.

​Nguyên là kể từ lúc thôi nhau, điều kiện sống của vợ cũ anh Trung không được tốt nên chị muốn anh Trung lo luôn cho cháu lớn. Anh Trung đem việc ấy hỏi ý Thuỷ thì em nói không hại gì. Hồ sơ của anh Trung do đó lại thêm một phụ đơn.

May mắn là đến tháng 8 này, cậu con lớn của anh Trung lấy được visa để đi theo cha, rồi cả ba cha con đã chính thức trở thành thường trú nhân Úc.

Chuyện tình của anh Trung và Thuỷ là một tình yêu đẹp – không phải vì họ là những con người có ngoại hình bắt mắt nhất, không phải vì họ trải qua những thử thách to lớn nhất – mà chỉ đơn giản là một hành trình bình yên nhất. Họ là sự bình yên của nhau, và sự bình yên ấy lan toả đến những ai đủ may mắn để biết đến họ.

Thông báo xong về kết quả visa, tôi hỏi anh Trung về kế hoạch sắp tới của hai vợ chồng. Anh kể mình đang học bằng lái xe tải để cải thiện thu nhập. Thuỷ thì đang học bằng chăm sóc trẻ em vì cô ấy luôn mơ ước trở thành giáo viên mầm non. Cả hai tính sang năm sẽ đưa lũ trẻ về Việt Nam ăn Tết.

Trong bức tranh hạnh phúc của gia đình, lòng tôi chợt se thắt lại khi thoáng nghĩ đến vợ cũ của anh Trung – không biết người phụ nữ tham vọng ấy liệu đã tìm thấy hạnh phúc mà cuộc đời chị mong mỏi hay chưa…

​Tháng 8 là những ngày cuối đông, nhưng nắng xuân hình như đã vội lấp ló ngoài song cửa.