Cuối tháng trước, Chị Xoan tìm đến tôi sau khi đơn xin miễn cấm vận cho em gái bị từ chối.

Gương mặt Chị hốc hác sau nhiều đêm mất ngủ, câu chuyện gia đình Chị kể cũng đầy nước mắt.

Hơn chục năm trước, Chị kết hôn với chồng người Úc và được bảo lãnh sang định cư. Vừa đến nơi chưa lâu thì có thai, cả hai háo hức đón chờ đứa con đầu lòng. Nhưng kết quả báo cáo là một tin chẳng lành: thai nhi có nguy cơ cao sẽ mang bệnh.

Hai vợ chồng Chị phải đối diện với một quyết định tàn nhẫn: giữ con và chấp nhận nuôi một đứa trẻ bệnh tật cả đời, hay chấm dứt từ trong bụng mẹ?

Không thể xuống tay, Anh Chị quyết định sinh con. Và rồi đúng như dự báo, đứa bé mắc tự kỉ, bệnh tim, gần đây còn thêm chứng động kinh.

Niềm an ủi duy nhất là vài năm sau, họ có thêm một cô con gái khoẻ mạnh, xinh xắn.

Sau nhiều năm chăm sóc con, Anh Chị mong muốn có thêm người thân từ Việt Nam sang hỗ trợ. Người đó chính là Cô Liễu, em gái Chị Xoan, với hy vọng Liễu sẽ được định cư bằng visa carer.

Liễu sang Úc bằng visa du lịch có điều kiện 8503. Chị Xoan tự xin miễn cấm vận lần đầu, nhưng thất bại. Đó cũng là lúc Chị tìm đến văn phòng tôi.

Nói cho đúng, chị Xoan không hề vụng về chuyện giấy tờ. Lấy chồng Úc nên tiếng Anh của chị khá vững. Làm nghề chăm sóc người già, chị cũng quen nếp công sở, đâu phải tay ngang. Những lần xin visa trước, chị đều tự mày mò, tìm hiểu trên mạng rồi tự làm, vừa để tiết kiệm, vừa để thấy mình còn chủ động được phần nào.

Gần chục năm gắn bó với nghề chăm người, giúp đời, chị vẫn lặng lẽ đóng góp cho nước Úc bằng một công việc mà khó có nghề nào cao quý hơn. Vậy mà đến khi gia đình cần một sự cảm thông, người ta lại nhẫn tâm khước từ đơn cầu cứu của chị.

Chị lau nước mắt, khẽ nở một nụ cười chua chát:

- Không biết anh Bảo có tin vào nhân quả không… chứ cả đời em chăm lo cho người khác, chỉ mong sau này khi về già, em không bị bỏ mặc như thế này thôi.

Không cần đến buổi hẹn thứ hai, Chị quyết định mở hồ sơ ngay để tôi làm cho kịp thời gian. Tôi dành 3 tuần chuẩn bị, rồi nộp đơn xin miễn cấm vận lần 2.

Sáng nay, Bộ Nội vụ đồng ý miễn điều kiện 8503, cho phép Cô Liễu nộp visa carer ở trong nước Úc.

Nếu ai hỏi vì sao kết quả khác biệt đến vậy, câu trả lời của tôi chỉ gói gọn là “cách trình bày”.

​Pháp luật ở Úc luôn ghi rõ rằng người dân có thể tự đại diện, nhưng giữa những quy trình phức tạp và ngôn ngữ pháp lý chằng chịt, liệu việc tự làm hồ sơ có thực sự khả thi?

Lễ chung kết AFL vẫn làm việc, tối ra đường cảnh sát hỏi mà không biết đội nào vô địch thì có bị phạt không ta?
​
Mẹ bị từ chối visa vợ chồng vì di trú cho rằng mối quan hệ không thành thực, con vẫn lấy quốc tịch theo cha.

Hôm nay tôi lại quay cuồng trong một ngày đầy ắp hồ sơ và lịch hẹn.

Cuộc hẹn lúc ba giờ chiều là một cặp đôi đồng tính nữ đến để bàn chuyện bảo lãnh.

Điểm thú vị là cả hai đều có chung một quá khứ: vừa bước ra khỏi hai cuộc hôn nhân đổ vỡ với chồng cũ. Bất chợt, một chị thở dài, buông một câu tâm tình để mở lòng:

- Nói thật chứ, chị chán đàn ông lắm rồi.

Người kia nhanh nhẹn, nheo mắt liếc tôi rồi bật cười:

- Nói vậy coi chừng mếch lòng anh Bảo bây giờ.

Tôi cũng không nhịn được, phì cười:

- Bảo và vợ mình cũng đều công nhận rằng lấy chồng đúng là một ý tưởng rất tệ. Nếu Bảo là phụ nữ, chắc Bảo cũng lấy vợ chứ không lấy chồng làm chi đâu!

Cả phòng rộ lên tiếng cười, bầu không khí tự nhiên nhẹ nhõm.

Nhưng nụ cười chưa kịp dứt, thì màn hình máy tính chợt nhảy thông báo một email mới. Đó là kết quả khiếu nại của một hồ sơ: một cô gái là nạn nhân trong một cuộc hôn nhân tồi tệ. Cô bé là một minh chứng nữa cho tư tưởng rằng lấy chồng là một quyết định thiếu khôn ngoan...

​Khôn ngoan hay xảo trá

Dũng từng kết hôn và được vợ cũ bảo lãnh định cư Úc.

Chẳng hiểu về sau, là Dũng chê vợ hay vợ chê Dũng mà hai người bỏ nhau. Cuộc hôn nhân đổ vỡ và họ có với nhau hai người con chung.

Thôi nhau với vợ cũ, Dũng tìm đến với Trúc.

Sau những hứa hẹn và săn đón, Trúc nhanh chóng rơi vào lưới tình với Dũng. Mọi việc tạm coi là dễ dàng cho tới khi họ có con.

Dù đã thôi nhau, Dũng thỉnh thoảng lại mò về với vợ cũ. Qua về nhiều lần, Dũng bắt đầu so sánh.

Dũng thấy con vợ cũ (lúc này đã 4-5 tuổi) ít khóc hơn con của Trúc mới sinh.

Dũng bèn kết luận là vợ cũ đảm đang hơn vợ mới. Dũng đem chuyện ấy nói với Trúc, thành ra sinh chuyện cãi nhau.

Có lẽ Dũng quên ngày xưa vì sao Dũng thôi nhau với vợ cũ.

Có lẽ Dũng cũng quên bây giờ Trúc mới là vợ của y.

Mỗi lần cãi nhau là Dũng dở thói vũ phu: từ thuở quen nhau, khi Trúc có thai, thậm chí khi mới sinh con về chưa được 1 tháng.

Một lần, Trúc nhận ra mình đã mắc mưu kẻ sở khanh, em bỏ về nhà người bà con nương náu.

Trở lại cuộc sống một mình, cuộc đời Dũng lại quay về như cũ: bất ổn và cô độc.

Dũng lại đi tìm Trúc. Gã hứa sẽ thay đổi, và lần đầu tiên sau từng ấy thời gian bên nhau, gã đồng ý nộp hồ sơ bảo lãnh Trúc.

Hồ sơ nộp vào đúng một tháng, bạo hành lại xảy ra.

Lần bạo hành ấy nghiêm trọng đến mức, hội phụ nữ và tổ chức bảo vệ trẻ em phải can thiệp vào, xin lệnh án cách li, cấm Dũng lại gần hai mẹ con trong mấy năm tiếp theo.

Thất vọng và bất mãn, Dũng quyết định rút bảo lãnh sau vài tháng nộp hồ sơ.

Vì từng làm hồ sơ vợ chồng, Dũng biết yêu cầu của pháp lý. Gã cố tình làm suy yếu hồ sơ bằng cách không bao giờ tạo ra bất cứ bằng chứng nào cả, kể cả địa chỉ bản thân hắn cũng gửi chỗ này chỗ nọ thay vì ở nhà mình.

Dù hai người đã có con, nhưng đứa con không phải là chìa khoá vạn năng thay thế cho tất cả các bằng chứng mà hồ sơ không hề có.

Do bằng chứng thiếu hụt quá nghiêm trọng, Bộ Nội vụ quyết định từ chối hồ sơ của Trúc.

Sau khi hồ sơ bị từ chối, Dũng quay lại với Trúc.

Hắn hứa, khi nào ra Toà, hắn sẽ ra cùng em.

Nhưng mỗi khi Trúc nói đến thu thập bằng chứng thì hắn kiếm cớ trì hoãn, rồi ỉm đi.

Trúc vì cả tin, lại thương con, nên hết lần này tới lần khác chọn tin vào Dũng.

Tất nhiên, tới ngày ra Toà, Dũng lại nuốt lời.

Nhiều nhân chứng thấy hai vợ chồng sống cùng nhà, đều không ngần ngại làm chứng.

Tuy nhiên, một vấn đề tôi phải làm rõ cho nhân chứng vì không muốn họ đi quá đà trong lời khai, rằng hai vợ chồng yêu thương nhau thắm thiết, rằng Dũng có thể vì Trúc mà làm mọi thứ…

Sự thật là hắn đến đơn bảo lãnh cũng không kí cho vợ mình.

Khi tôi làm rõ sự thật ấy, các nhân chứng đều há hốc.

Chỉ là, kẻ gian dù lắm mưu hèn kế bẩn thì người ngay cũng tự có cách vượt qua.

Luật trời xưa nay vẫn thế!

Dũng mưu mô bao nhiêu thì cũng không thể xoá hết dấu vết sống chung cùng Trúc. Và chừng ấy dấu vết trong từng ấy năm đã là đủ cơ sở cho hồ sơ khiếu nại của Trúc.

Một phiên điều trần kì lạ

Thực tế, tôi ở Toà là người rất kiệm lời.

Có thể nói là tôi thà để Toà nghĩ rằng tôi không biết gì, còn hơn lắm mồm để Toà không còn nghi ngờ gì nữa.

Hành nghề gần chục năm, đây là phiên điều trần duy nhất mà tôi xin phép giải trình hai lần: một ở đầu phiên xử, và một ở cuối phiên.

Tôi có cảm giác cả phiên Toà hôm ấy, mọi người đều nỗ lực hết sức để đem lại kết thúc có hậu cho Trúc: bản thân em, nhân chứng của em, người đại diện của em, và cả người Toà nữa…

Hôm nay Toà xử thắng cho Trúc.

Trong quyết định của mình, bà Toà nói một cách khiêm tốn rằng hội đồng xét xử (the Tribunal) mong rằng quyết định của mình có thể là tiền đề để người xin visa có thể đạt được kết quả mong muốn là được cấp visa.

Đoạn đường phía trước của Trúc, tôi sẽ còn cùng em bước tiếp. Và trong hành trình đó, tôi sẽ ghi nhớ bên lòng nhận định của Chú Nguyễn Ngọc Ngạn, rằng khả năng phá hoại của một con người bao giờ cũng lớn hơn nhiều lần khả năng kiến thiết của người đó.

​Bất cứ một gã du côn quèn nào cũng có thể gây ra một vết thương chí mạng, nhưng phải là một bác sĩ tài năng mới có thể chữa lành cho nạn nhân.

Anh Trung và Chị Liễu quen nhau trong một lần Chị Liễu đi Úc thăm thân nhân. Mối duyên bắt đầu từ một sự gắn kết đặc biệt: Anh Trung có người Chị dâu tên Trúc, và Chị Trúc chính là chị ruột của Chị Liễu. Thấy chị dâu hiền lành, đảm đang, Anh Trung tin chắc rằng “chị nào thì em nấy”, bởi cùng một nếp nhà, hẳn họ phải đều là những người phụ nữ biết yêu thương, vun vén. Từ niềm tin ấy, sau vài lần đi Việt Nam để tìm hiểu thêm, hai người đính hôn ở Việt Nam.

Thế nhưng con đường đến với nhau không hề bằng phẳng. Gia đình vì thiếu kinh nghiệm đã chọn nhầm một văn phòng kém uy tín. Hồ sơ du lịch của Chị Liễu thất bại hết lần này đến lần khác. Suốt ba năm trời, mọi cố gắng dường như chỉ dậm chân tại chỗ, để lại trong lòng họ bao nhiêu hụt hẫng và lo âu. Đúng lúc tưởng chừng bế tắc, người chứng hôn nhân – như một cánh cửa mở ra giữa ngõ cụt – đã giới thiệu gia đình tìm đến văn phòng tôi để triển khai lại hồ sơ. Và từ đây, hành trình định cư của Chị Liễu chính thức bắt đầu.

Một năm rưỡi sau, Chị Liễu chính thức được cấp visa đính hôn. Sang Úc chưa đầy nửa năm, Anh Trung và Chị Liễu ký hôn thú, rồi họ lại tìm đến tôi để nộp tiếp hồ sơ bạn đời 820. Sau 15 tháng, tin vui lại đến: Chị Liễu được cấp tạm trú. Hai năm từ ngày nộp hồ sơ 820, Bộ Nội gửi thư mời nộp hồ sơ thường trú vào cuối năm ngoái. Vì một số biến cố trong gia đình, phải đến tháng 6 năm nay hai người mới trở lại tìm tôi để mở hồ sơ. Tháng trước, văn phòng tôi hoàn tất và nộp hồ sơ thường trú cho Chị Liễu.

Hôm nay, trong lúc tôi đang tiếp một khách hàng bay từ Queensland về để bàn về hồ sơ đầy cam go mà Chị đang đối diện, tôi chợt thấy thông báo hiện lên: Chị Liễu chính thức được cấp thường trú.

Khoảnh khắc ấy gợi lên một cảm giác trong tôi thật lạ về nghề nghiệp của mình: mỗi khi vừa gấp lại một bộ hồ sơ đã trọn vẹn, thì cũng là lúc tôi sẽ phải dồn tâm trí vào một hồ sơ khác, đầy thách thức và không thể nói trước kết cục ra sao.

Đêm nay, ngồi viết bài này, tôi chợt nghĩ về những hồ sơ đã đi qua: rồi tôi sẽ nhớ ai, và ai sẽ nhớ tôi?

Nghĩ đến đó, lòng chợt cảm khái, gợi lên một dòng nhạc cũ:

​“Mười năm lính khổ, hát bởi câu ca… vì tiền hay thiết tha?”