Hai chuyến đò lạc

Tôi gặp Tú Trân lần đầu vào khoảng 2 năm trước, khi em và chồng là Trí Đạt tìm đến văn phòng tôi để hỏi về hồ sơ bạn đời.

Tú Trân kể em sang Úc từ năm 2012 bằng visa du học. Tuy nhiên, việc học sau đó không thuận lợi, lại do hoàn cảnh kinh tế eo hẹp nên khi visa hết hạn, Tú Trân cứ như vậy mà ở lậu trong nước Úc. Cuộc sống của cô gái 20 tuổi từ đó như chiếc lá khô lênh đênh vô định giữa dòng nước cuốn.

Dòng đời ấy đưa em đến bến đỗ đầu tiên bên người đàn ông tên Hoàng. Họ kết hôn rồi sinh được một cậu con trai là cu Phi. Cũng như Tú Trân, Hoàng là người ở lậu nên công việc anh ta cũng không ổn định. Kinh tế khó khăn nhanh chóng làm nản lòng người đàn ông, và anh ta bắt đầu lao vào rượu chè và cờ bạc.

Sau khi sinh con, vì vướng con nhỏ nên thu nhập của Tú Trân cũng giảm đi đáng kể, theo thời gian, Hoàng cảm thấy Tú Trân và cu Phi trở thành gánh nặng đã làm khổ cuộc đời gã. Cuộc hôn nhân rơi vào lạnh lùng, ghẻ lạnh, bạo hành rồi đổ vỡ.

Sau 10 năm chịu đựng, Tú Trân quyết định cùng đứa con trai bước ra khỏi cuộc hôn nhân không ngày mai. Không tiền, không chỗ ở ổn định, không visa. Em sống nhờ nhà bạn, làm đủ thứ việc để nuôi con.

Cũng có lúc Tú Trân mỏi mệt, nghĩ đến việc trở về Việt Nam, nhưng về thì biết đâm đầu vào đâu. Chẳng lẽ đem xấu hổ cho cha mẹ, biết lấy gì lo cho tương lai của con trai? Tú Trân lại bước tiếp trên con đường chông gai, có thể vì kiên gan, hoặc cũng có thể vì em đã không còn con đường nào để quay trở lại.

Sống lay lắt một năm thì Tú Trân gặp Trí Đạt.

Trí Đạt sinh ra ở Việt Nam nhưng lớn lên tại Úc. Cha Trí Đạt vượt biên đến Úc rồi bảo lãnh cậu con trai sang Úc sống với mình. Gia đình đổ vỡ từ nhỏ, Trí Đạt lớn lên trong mái nhà thiếu đi hơi ấm tình thương. Trí Đạt từng quen biết một vài phụ nữ trước đó, nhưng không mối quan hệ nào đi xa.

Trí Đạt hình thành cảm nhận tiêu cực từ những người phụ nữ anh gặp. Trong mắt anh, phụ nữ đều là những linh hồn ích kỷ che đậy bên dưới lớp son phấn giả dối. Chỉ đến khi Trí Đạt gặp Tú Trân, anh lần đầu biết đến một người phụ nữ dù cuộc đời đã vỡ vụn mà vẫn kiên cường nuôi con, hết lòng vì gia đình, sống với đời bằng sự nhẫn nhịn phi thường.

Sau vài tháng tìm hiểu, hai người phát sinh tình cảm và quyết định đến với nhau. Tình yêu họ có đầy đủ sắc thái của sự trưởng thành: không vội vàng, có suy nghĩ, có do dự và suy tư trước khi quyết định đến với nhau và dọn về sống chung. Cuối năm 2023, hai vợ chồng mướn tôi làm hồ sơ để Trí Đạt bảo lãnh cho Tú Trân và cu Phi định cư Úc.

Tuy nhiên, hồ sơ sau đó bị trì hoãn gần nửa năm vì thiếu giấy tờ bên người bảo lãnh. Mãi đến giữa năm 2024 thì hồ sơ bạn đời của hai người mới được nộp vào.

Nhìn bề ngoài, Tú Trân có vẻ đã may mắn tìm được bến đỗ của đời mình, nhưng với Trí Đạt có lẽ đó không phải là cuộc sống anh mong muốn, hay nói đúng ra, anh có mong muốn cuộc sống ấy nhưng theo một cách riêng của mình. Như nhiều cuộc hôn nhân khác, bên dưới vẻ ngoài yên ả là cả một bầu trời bão giông, và bi kịch hôn nhân phần lớn bắt đầu sau khi kết hôn, không phải trước đó.

Thời gian sống chung, Trí Đạt tỏ ra là người chồng biết chí thú làm ăn, nhưng anh cũng lộ rõ là người có thói quen kiểm soát. Từ việc Tú Trân đi đâu, gặp ai, đến chuyện tiền bạc, chi tiêu, hoá đơn.

Từ khi sống chung, Trí Đạt muốn vợ chỉ ở nhà chăm con và làm việc nhà, để Trí Đạt đi làm và phụ trách tài chính. Dần dần, Tú Trân và con trai phụ thuộc hoàn toàn vào Trí Đạt, cả về visa lẫn tài chính nên những khi vợ chồng có bất hoà hay cãi vã, Tú Trân chỉ có thể im lặng. Em cứ nghĩ rằng mình đã từng đi qua một cuộc hôn nhân cũ tồi tệ cùng cực, thì lần này chắc rồi cũng sẽ chịu được.

Nhưng rồi, sự kiểm soát dần chuyển thành xúc phạm. Sự xúc phạm dần chuyển thành đe doạ. Rồi đe doạ chuyển thành bạo hành - cả tinh thần lẫn thể xác.

Đến cu Phi, con riêng của Tú Trân, cũng bắt đầu sợ người mà trước đó con từng gọi là “ba”. Tú Trân cũng sống trong trạng thái lúc nào cũng lo sợ: sợ bị rút bảo lãnh, sợ bị đuổi về Việt Nam, sợ tương lai hai mẹ con chỉ còn là bóng tối.

Tú Trân đem chuyện ấy kể lại với tôi trong nước mắt. Tôi khuyên Tú Trân nên bình tâm để suy xét: nếu cuộc hôn nhân ấy có thể hàn gắn được, em hãy thử cho cả hai một cơ hội; còn như em đã rõ ràng rằng tình nghĩa cũ đã không còn chút bận lòng, em không cần phải gắn gượng chỉ vì chiếc visa.

Tú Trân trở về suy nghĩ rồi lại ra gặp tôi, lần này em quyết định chấm dứt. Hồ sơ Tú Trân sau đó chuyển hướng thành bạn đời - ở lậu - bạo hành. Bộ hồ sơ của Tú Trân đến đây đã không còn hơi ấm của tình yêu lãng mạn, mà chỉ để lại một người phụ nữ với nhiều năm ở lậu, một đứa con riêng cần được bảo vệ, một cuộc hôn nhân đã tan vỡ, và một tương lai mơ hồ của hai mẹ con…

Những buổi gặp sau đó ngập đầy nước mắt. Tú Trân không kìm lòng được khi kể về những tổn thương mình phải gánh chịu và trải qua trong quá trình sống chung. Trong bức tranh ấy, Trí Đạt hiện ra như một người bị tổn thương, lại đang tổn thương người vợ đầu ấp tay gối của mình.

Hôm nay, tôi gọi điện cho Tú Trân, báo cho em biết rằng hồ sơ của em và Phi đã được cấp cả tạm trú và thường trú sau tầm 18 tháng. Bên kia điện thoại, giọng Tú Trân run lên vì kết quả đến bất ngờ sau bao ngày đêm lo lắng.

​Đây không phải là cái kết mong muốn của cuộc hôn nhân, nhưng nó là cái kết được trông chờ của một chuỗi ngày sống trong sợ hãi. Từ đây, Tú Trân và cu Phi sẽ có được một cuộc sống đường hoàng để làm người tử tế, mà không cần xin phép và lệ thuộc vào bất kì ai.