Lãnh vợ người ta

​Năm Xuân 22 tuổi, em kết hôn với người chồng đầu tiên tên là Hoàng. Sang năm sau, Xuân và Hoàng sinh được một cậu con trai, đặt tên là Vân. Tuy nhiên, cuộc hôn nhân của Xuân và Hoàng đổ vỡ chỉ một năm sau đó. Hai mươi bốn tuổi, Xuân li hôn lần đầu và làm mẹ đơn thân.

Năm 2018, Xuân và con trai đến Úc du lịch. Ban đầu, Xuân muốn đổi sang visa du học nhưng đơn xin visa của em bị từ chối. Trong lúc bối rối, người Cô của Xuân giới thiệu Xuân với Anh Minh, một người công dân Úc hơn em 13 tuổi. Chỉ một tháng từ ngày quen nhau, họ dọn về sống chung, rồi hai người kết hôn hai tháng sau đó. Ít lâu sau, Anh Minh nộp đơn bảo lãnh Xuân định cư, tuy nhiên, do lúc này Xuân đã là người ở lậu nên hồ sơ xin visa của Xuân gặp nhiều khó khăn.

Giữa lúc tình hình căng thẳng thì mối quan hệ xung khắc của Anh Minh và con trai Xuân lại góp phần làm vấn đề nghiêm trọng hơn. Cuộc hôn nhân của Xuân và Anh Minh đi đến khủng hoảng đỉnh điểm khi Xuân phát hiện ra Anh Minh đang bí mật mua nhà với một người bà con mà không cho Xuân hay biết. Đến năm 2021, khi cuộc hôn nhân này đứng trước bờ vực sụp đổ, thì cũng là lúc Xuân tình cờ làm quen với Anh Thọ qua Facebook.

Anh Thọ kể Anh đến Úc từ năm 1999 bằng visa du học. Ít lâu sau, Anh quen và kết hôn với vợ cũ. Người này sau đó bảo lãnh Anh Thọ định cư Úc bằng visa bạn đời. Sau hai thập niên chung sống, họ có với nhau ba người con, nhưng cuộc hôn nhân của Anh Thọ và vợ cũ dần đi đi vào nguội lạnh.

Nhìn lại cuộc hôn nhân ấy, Anh Thọ cho rằng tình yêu hai người đã không lụi tàn vì sự khác biệt mà bởi sự cách biệt, khi hai người dần không còn thói quen chia sẻ mọi chuyện với nhau. Giữa năm 2021, Anh Thọ và vợ cũ chính thức li hôn.

Anh Thọ và Xuân bắt đầu quen nhau từ cuối năm 2021. Có lẽ vì giữa hai người có nhiều điểm chung, tình cảm của họ phát triển nhanh chóng, và đến tháng 11 cùng năm, Xuân dọn vào sống với Anh Thọ.

Đầu năm 2022, Xuân và Anh Thọ tìm đến văn phòng tôi để bàn cách đổi người bảo lãnh. Tôi phân tích các vấn đề pháp lý mà hồ sơ của hai người sẽ gặp phải, chủ yếu do tình trạng ở lậu của Xuân và những vấn đề phức tạp liên quan đến mối quan hệ trước đó của cả hai.

Vấn đề pháp lý đầu tiên là tình trạng cư trú bất hợp pháp của Xuân. Vì đã ở lậu, theo luật, hồ sơ của Xuân gần như chắc chắn sẽ bị từ chối, trừ khi hồ sơ có thể đưa ra những lý do đặc biệt đáng thương để được xem xét ngoại lệ. Điều này đặt ra một thách thức lớn ngay từ đầu trong quá trình xin visa.

Vấn đề pháp lý thứ hai xoay quanh việc chứng minh mối quan hệ giữa Xuân và Anh Thọ là thành thật. Để thuyết phục Bộ Nội vụ, họ cần làm rõ một loạt câu hỏi phức tạp. Đầu tiên, mối quan hệ giữa Xuân và Anh Minh cần phải được giải thích vì về mặt pháp lý, hôn thú của họ vẫn còn tồn tại. Thứ hai, cuộc hôn nhân của Anh Thọ và vợ cũ cũng là một vấn đề dễ gây nghi ngờ: tuy hai người đã ly hôn nhưng nhìn vào hai thập kỷ chung sống và ba đứa con chung, Bộ Nội vụ có thể nghi ngại rằng mối quan hệ này chỉ kết thúc trên giấy tờ. Cuối cùng, bản thân mối quan hệ của Xuân và Anh Thọ là một nghi vấn, đặc biệt là tình huống "mua trâu tặng nghé" trong bối cảnh Xuân mang theo con trai từ cuộc hôn nhân trước cùng xin định cư…

Tháng 8 năm 2022, hồ sơ xin visa bạn đời mới của Xuân do Anh Thọ bảo lãnh chính thức được nộp vào.

Tháng 3 năm 2023, Bộ Nội vụ gửi thông báo ý định từ chối lần thứ nhất và yêu cầu giải trình lý do tại sao hồ sơ không nên bị từ chối. Cả Xuân và Anh Thọ rất lo lắng và nhanh chóng tìm đến văn phòng để được tư vấn. Sau khi nộp giải trình vào tháng 4, Bộ Nội vụ giữ im lặng trong gần 10 tháng.

Thời gian ấy, hai vợ chồng đứng ngồi không yên nên tìm về gặp tôi để hỏi về việc Bộ Nội vụ không phản hồi gì, quan điểm của là sự im lặng này có thể là tín hiệu tích cực. Thông thường, nếu họ muốn từ chối, quyết định có thể đã được đưa ra. Tuy nhiên, Bộ đã không làm như vậy.

Tháng 2 năm nay, Bộ Nội vụ lại gửi thông báo ý định từ chối lần thứ hai, và một lần nữa yêu cầu giải trình. Lần này, Anh Thọ bình tĩnh nhận định rằng dù có nguy cơ từ chối, việc Bộ tiếp tục mời giải trình là một tín hiệu tốt, cho thấy họ không hoàn toàn bài xích hồ sơ.

Sau khi nộp giải trình vào tháng 3, hai tháng sau, Bộ yêu cầu Xuân và con trai đi khám sức khỏe và cung cấp giấy chứng nhận hạnh kiểm (police check). Sau đó, Bộ tiếp tục giữ im lặng thêm 4 tháng trước khi bất ngờ gọi điện cho Xuân để phỏng vấn.

Trong cuộc phỏng vấn, Bộ lại một lần nữa nhấn mạnh câu hỏi quan trọng: “Tại sao chúng tôi nên mở ngoại lệ cho vấn đề ở lậu của Chị Xuân?”
Xuân giải thích những khó khăn mà gia đình em sẽ phải đối mặt nếu bị từ chối visa. Ngay sau cuộc phỏng vấn, Xuân gọi cho tôi để hỏi ý kiến. Tôi cho rằng Bộ đang muốn xác thực lời khai của em và quyết định phỏng vấn trực tiếp để kiểm tra tính chân thực.

Chỉ một ngày sau, Bộ Nội vụ đã ra quyết định cấp thường trú cho cả Xuân và con trai, khép lại hành trình gian nan và đầy lo lắng của cả hai vợ chồng. Tính ra, từ lúc nộp hồ sơ đến ngày Xuân lấy thường trú chỉ mất 25 tháng.

​Nhìn lại hồ sơ của Xuân, tôi giật mình nhận ra là đến tận bây giờ, Xuân vẫn chưa hoàn tất thủ tục ly hôn với Anh Minh. Điều này có nghĩa là về mặt pháp lý, Anh Thọ vẫn đang sống chung với "vợ người ta".