​Mảnh đời nhặt lại

Cuối năm 2019, Anh Mẫn và Chị Liễu tìm đến Trương Như Bảo Migration để hỏi về hồ sơ bảo lãnh của Anh Mẫn và Chị Liên, em gái của Chị Liễu. Đi cùng với Anh Mẫn là Cô Tuyết, mẹ Anh.

Trong suốt buổi nói chuyện, Anh Mẫn không nói một lời nào và biểu cảm trên gương mặt của Anh cũng rất hạn chế. Gần như mọi chuyện đều do Mẹ Anh và người Chị vợ trình bày. Tuy không nói ra, nhưng trong lòng tôi phân giữa hai phán đoán: “là cuộc hôn này có vấn đề hay bản thân người bảo lãnh có vấn đề?”

Khi khách hàng không thành thật
---------------------------------

Theo thông lệ, văn phòng hỏi khách xem người xin visa và người bảo lãnh có ai có vấn đề gì về sức khoẻ hay tiền án tiền sự hay không? Gia đình xác nhận là cả hai người đều không có vấn đề gì về sức khoẻ hay tiền án tiền sự.

Quan ngại chủ yếu của hồ sơ thời điểm đó xoay quanh việc Chị Liên đã từng kết hôn và có con với chồng cũ. Cậu nhóc nay đã 7 tuổi và ba mẹ cậu bé tính tới thời điểm đó vẫn chưa li hôn.

Ít lâu sau khi gia đình mở hồ sơ, khi mọi giấy tờ liên quan đến Chị Liên và chồng cũ coi như đã giải quyết ổn thoả, thì văn phòng phát hiện ra một vấn đề mới: Anh Mẫn có lịch sử tiền án tiền sự dày đặc, và lần bị truy tố gần nhất của Anh chỉ cách thời điểm Anh khai gặp vợ mình lần đầu tiên chưa tới nửa năm.

Trong trường hợp khách hàng không thành thực, văn phòng có quyền huỷ bỏ hợp đồng cũ và chấm dứt đại diện. Nếu muốn tiếp tục hồ sơ, khách hàng có thể ký hợp đồng mới và trả thêm tiền cho phần nghiệp vụ phát sinh. Tôi hẹn Anh Mẫn ra văn phòng để cho Anh có cơ hội trình bày trước khi văn phòng đưa ra quyết định.

Quay lưng hay không quay lưng
--------------------------------

Buổi gặp mặt, tôi bày ra trước mặt Anh Mẫn tờ báo cáo của cảnh sát liên bang về lịch sử tiền án tiền sự của Anh. Bản báo cáo dài 4 trang giấy...

Khi tôi hỏi những tiền án tiền sự này có đúng là của Anh không thì Anh Mẫn gật đầu. Khi được hỏi tại sao Anh không nói về việc mình có án tích trong ngày đầu tư vấn, Anh Mẫn trả lời là Anh sợ Chị vợ mình sẽ đổi ý nếu biết Anh có án tích. Anh nói cả Chị Liên và gia đình bên vợ Anh vẫn chưa ai biết về việc này…

Trong lịch sử án tích dày đặc của Anh Mẫn, Anh liên tục vào tù ra khám từ năm 20 tuổi và năm nay Anh đã gần 40. Có một điều đặc biệt là giai đoạn từ năm 27 tuổi đến 35 tuổi, Anh Mẫn hoàn toàn không có một án tích nào. Khi tôi hỏi lý do thì Anh Mẫn kể:

“Năm 1996, Anh lúc đó học lớp 10 và bắt đầu bỏ học ở tuổi 15. Anh đi chơi với bạn bè rồi bắt đầu dùng ma tuý. Hồi đó Anh học kém nên nản chí, lại vì dùng ma tuý nên không cách gì đảm bảo giờ giấc đi làm. Để có tiền chơi ma tuý, Anh bắt đầu các hành vi phạm pháp. Anh nhớ lần đầu ở tù là năm 20 tuổi, nói thật là nhìn 4 trang lịch sử tiền án này, nhiều cái Anh chẳng còn nhớ nó là gì. Một phần vì thời gian đã lâu, phần kia là tác dụng phụ của ma tuý…”

“Vậy khoản thời gian 7 – 8 năm Anh không có án tích này là sao? Và tại sao sau đó Anh lại tiếp tục con đường cũ?”

“Anh nhớ là lần ở tù năm 2002, Anh cảm thấy ghê tởm bản thân. Anh ghê tởm con đường mình đi, và cuộc sống mình đã chọn. Anh muốn thay đổi. Hồi đó có người bạn rủ Anh đi Darwin làm nông để xa rời bạn xấu, làm lại cuộc đời, nên Anh lên đó ở.

Cuộc sống dần ổn định, giai đoạn đó Anh làm có tiền, cũng về Việt Nam chơi 1 - 2 lần gì đó. Chỉ là mỗi lần gọi điện về cho Mẹ Anh ở Victoria, mẹ đều khóc, nói là nhớ Anh… Anh thương mẹ nên bay về Victoria và bắt đầu làm việc trong một nhà hàng Dim-sim của người Hoa. Lương dưới này tuy thấp hơn ở Darwin nhiều nhưng Anh cũng vui vì được ở gần mẹ.

Mọi chuyện đang tốt đẹp thì Anh bị tai nạn ở chỗ làm. Máy cắt thịt cắt lìa hai ngón tay của Anh và Anh phải ở nhà dưỡng bệnh. Chỗ làm cũng bồi thường cho Anh 35.000 đô. Thời gian ở nhà dưỡng bệnh, phần thì đau vì vết thương, phần thì buồn chán vì rảnh rỗi, lại khi đang sẵn tiền, Anh quay lại dùng ma tuý. Hết tiền, Anh lại quay lại con đường phạm tội…”

“Rồi giờ Anh còn dùng không?”

“Không. Năm 2017, sau một lần Anh bị sốc thuốc và xém chết. Trải nghiệm đó làm Anh không muốn chơi thuốc nữa. Anh không muốn cuộc đời mình cứ vậy mà bị vứt bỏ. Năm 2017, sau khi bị bắt, Anh trốn đi Việt Nam một thời gian hy vọng cảnh sát họ quên. Khi trở về lại Úc, Anh bắt đầu làm nghề lóc xương gà. Năm 2018, Cảnh sát tìm đến và truy tố Anh ra toà. Khi bà chánh án nghe Anh nói là Anh đang làm nghề lóc xương gà và Anh thực sự muốn làm lại cuộc đời, bà ấy đã tin Anh và cho Anh thêm một cơ hội nữa. Bà ấy phạt Anh $500 đồng và nói rằng bà thành thật mong Anh đừng bao giờ quay lại con đường cũ…”

Nhìn người đàn ông trước mặt, tôi tin Anh ấy thực sự đang rất cần sự đồng cảm và khích lệ từ mọi người xung quanh để vực dậy cuộc đời. Cũng như bà chánh án kia, tôi sẽ không quay lưng với Anh, không phải trong lúc này…

Tôi đã không đề cập gì về việc gia đình đã không thành thật, và cuộc gặp mặt hôm ấy chỉ đơn giản là buổi lấy lời khai để giúp Anh làm giải trình về lịch sử án tích dày đặc…

Người mẹ chồng của năm
-------------------------

Ở Bộ Di trú, mọi hồ sơ có vấn đề liên quan đến án tích đều có thể bị chuyển về trung tâm cân nhắc lý lịch quốc gia (National Character Consideration Centre - NCCC) hoặc Đội xem xét lí lịch đương đơn (Visa Applicant Character Consideration Unit - VACCU). Hồ sơ một khi rơi vào tay đội này thì thời gian thường rất lâu mới có kết quả.

Trong thời gian chờ đợi, Anh Mẫn một đôi lần gọi tôi hỏi về tiến triển của hồ sơ, nhưng nóng ruột còn hơn Anh là Mẹ Anh, Cô Tuyết. Tôi tưởng tượng đối với Cô Tuyết, Chị Liên không chỉ là con dâu mà còn là liều thuốc giải mà Cô mong ngóng từng giờ cho con trai mình.

Đôi ba tháng, Cô Tuyết lại gọi, lại thở dài chỉ để được xác nhận hồ sơ vẫn chưa có kết quả.

Hôm nay khi nhận được visa của Chị Liên và con trai, tôi cố ý gọi điện cho Cô Tuyết biết trước, để Cô ấy báo tin vui cho cả gia đình.

Tôi như nhìn thấy ở đâu đó bên kia, Chị Liên và con trai chộn rộn chuẩn bị hành lý và mua vé máy bay cho kịp đón giáng sinh Úc.