Một hồ sơ... vui

Tháng 10 và tháng 11 vừa rồi có lẽ là thời gian bận rộn chưa từng có của Trương Như Bảo Migration. Sau chuyến công tác ở Việt Nam về, cả nhà tôi bị dính COVID và phải dưỡng sức hơn chục ngày. Vừa hết COVID thì tôi lại phải khăn gói trở lại trường luật để “chuyên tu” trong 3 tuần… Mông chưa rời ghế nhà trường thì nhận được thư mời dự toà của một hồ sơ khiếu nại.

Khảo nghiệm về logic
-------------------------

Hồ sơ của Cô Thoa và Chú Quý chẳng phải loại gì khó khăn, chỉ đơn giản là họ thiếu bằng chứng nên loại hồ sơ Toà này tôi liệt vào loại đơn giản nhất. Chỉ khổ nỗi là Cô Thoa và Chú Quý đều là người thật thà nên khâu chuẩn bị phỏng vấn cực kỳ gian khổ.

Cái khó thứ nhất là Cô và Chú đều là người chất phác nên họ chưa từng suy nghĩ một cách mạch lạc trong đời mình. Hậu quả là họ không thể hiểu được trọng tâm của câu hỏi để trả lời nó.

Ví dụ trong phiên xử, khi người Toà hỏi người vợ: “Chị hãy kể về lần chồng Chị nhập viện hồi tháng 2 năm nay” thì cô Thoa bắt đầu từ việc tối đó hai vợ chồng ăn bánh mì trét bơ trước khi đi ngủ, rằng đó là món ăn ưa thích của Chú, rồi hai vợ chồng lên giường, nằm được một lúc, chồng bỗng co giật thì Cô gọi cậu con trai của mình, “Con ơi con ơi, Chú bị làm sao ấy”. Xong thì cậu con trai gọi cấp cứu, đang lúc đó thì Chú tỉnh dậy và cãi rằng mình khoẻ, không có bệnh tật gì… Câu chuyện cứ thế được tường trình chân thật đến 5-6 lần gọi cấp cứu nhưng rốt cục không có xe cứu thương nào đến đưa Chú vào viện. Sáng hôm sau, cậu con trai Cô Thoa lái xe đưa Chú Quý vào viện!

Khảo nghiệm tính nhẫn nại 
--------------------------------

Một vấn đề đau đầu khác là do câu trả lời của hai vợ chồng hâu như chẳng bao giờ đi vào trọng tâm câu hỏi nên người còn lại rất sốt ruột. Dù đã nhắc nhờ không biết bao nhiêu lần, hai vợ chồng vẫn không thể ngồi yên khi nghe người kia trả lời câu hỏi phỏng vấn. Sự thực là ở trong Toà, khi Chú Quý đang trả lời Toà thì Cô Thoa lại nói chen ngang vào, việc này sẽ làm loạn phiên xữ và là điều tối kị bởi lỗi này rất dễ làm cho người Toà nổi nóng.

Khi làm thủ tục báo danh với thư ký Toà trước phiên xữ, Chú Quý lại một lần nữa ngắt lời Cô Thoa để nói chen vào. Tôi lại nhắc nhở hai vợ chồng rằng việc nói chen trong Toà còn nguy hại hơn việc người kia trả lời sai hoặc không trả lời được câu hỏi. Tuy nhiên đến khi Toà hỏi Chú Quý, Cô Thoa lại không nhịn được và nói chen vào. Trong tình huống ấy, thành phần kém liên quan nhất là đại diện di trú cũng phải vào cuộc để vãn hồi trật tự, tôi đưa tay gõ gõ vào vai của Cô Thoa rồi gõ nhẹ hai cái lên mặt bàn để nhắc nhở Cô giữ trật tự. Tôi đoán người Toà cũng trông thấy nhưng Bà Toà cũng ngó lơ…

Sau một phiên xử rất lạ và khá loạn, người chánh án không giấu diếm ý định cho thắng Toà nhưng vẫn còn quan ngại việc người con trai của Cô… Tuấn sang Úc du học năm 2014 khi em 19 tuổi. Đến năm 2016, khi Chú Quý nộp đơn bảo lãnh Cô Thoa thì có nộp kèm theo Tuấn. Đáng tiếc, năm 2018, Bộ Nội vụ ra quyết định từ chối hồ sơ của Cô Hạnh và hai mẹ con chưa bao giờ lấy được tạm trú.

Hợp lý hay hợp tình
------------------------

Trong thời gian chờ hồ sơ, Tuấn nghỉ học và bắt đầu đi làm. Thời điểm gia đình đem hồ sơ nhờ văn phòng can thiệp, Tuấn đã nghỉ học và đi làm được gần 1 năm. Tuy việc Tuấn đi làm là một việc hoàn toàn chính đáng khi tới tuổi trưởng thành, việc Tuấn có công ăn việc làm ổn định có nghĩa là Tuấn đã tự lập và không còn là con phụ thuộc của Mẹ mình, hồ sơ phụ thuộc Mẹ của Tuấn do đó không còn hy vọng cứu vãn...

Văn phòng đệ đơn giải trình lên Toà rằng việc từ chối hồ sơ của Tuấn tuy đúng luật nhưng không hợp tình.

Thứ nhất, giả như hồ sơ của Cô Thoa không bị Bộ Nội vụ từ chối, hồ sơ của Tuấn hoàn toàn có thể có cơ hội thành công. Tuy nhiên, quyết định từ chối của Bộ Nội vụ về mặt thực tế đã chấm dứt khả năng vào thường trú của Tuấn, bởi hiện tại em đã 27 tuổi.

Thứ hai, Tuấn đến Úc từ năm 19 tuổi và trong 7 năm theo đuổi hồ sơ, em đã làm việc trong ngành công nghiệp cờ bạc của nước Úc, nếu trở về Việt Nam, những kỹ năng ngày của em sẽ khó có thể ứng dụng được vì ngành công nghiệp này ở Việt Nam chưa được hợp pháp hoá rộng rãi như ở Úc.

Thứ ba, trong tình hình Chú Quý và Cô Xoa đang ngày một lớn tuổi, họ rất cần một người con như Tuấn sống chung và chăm sóc. Việc bắt buộc Tuấn trở về Việt Nam sẽ gây khó khăn rất lớn cho cuộc sống sau này của hai vợ chồng.

Trong trường hợp một hồ sơ phải bị xử thua theo luật định, nhưng quyết định đúng luật sẽ tạo ra một kết quả bất hợp lý thì người Toà có thể giới thiệu hồ sơ qua phòng Bộ trưởng để đích thân Bộ trưởng cân nhắc can thiệp cho hồ sơ. Người Toà công tâm đã giành ra 2 trang giấy, với hơn 10 đoạn văn để giải thích vì sao theo Bà, ngài Bộ trưởng nên can thiệp cho trường hợp của Tuấn…