Tình người lính già

Cuối 2019, ông Jason đưa vợ mình là Chị Xuân đến văn phòng tôi để mở hợp đồng hồ sơ partner.

Sinh năm 1945, Ông Jason là cựu quân nhân Úc, từng tham chiến ở chiến trường Việt Nam. Ở tuổi 73, ông Jason cùng đồng đội trở về thăm chiến trường xưa và tình cờ làm quen với vợ mình là bà Xuân. Năm đó bà Xuân 44 tuổi, mới ly dị chồng. Ông Jason sau đó mời bà Xuân đi du lịch rồi nộp hồ sơ bảo lãnh bà ở lại Úc.

Trong suốt quá trình làm hồ sơ, ông Jason thi thoảng lại văn phòng tôi trò chuyện. Có lần ông hỏi tôi:

- Người Việt Nam nghĩ gì về những người Úc đã từng đến Việt Nam tham chiến như tôi?
Đây có lẽ cũng là một câu hỏi phổ biến mà người Việt ở Úc thi thoảng sẽ gặp phải. Tôi nhìn ông, trả lời:

- "À, cuộc chiến tranh Việt Nam là một chủ đề gây tranh cãi, thậm chí đến bây giờ vẫn còn chia rẽ trong cộng đồng người Việt ở Úc. Khác biệt chủ yếu có lẽ phải xem họ đứng ở đâu trên đôi bên chiến tuyến.

Đối với những người thân chính quyền Việt Nam bây giờ, có lẽ họ sẽ cho rằng nước Úc với tư cách là đồng minh của Hoa Kỳ đã gây đau thương cho người Việt. Còn như ông hỏi những người trong cộng đồng người Việt tị nạn, đa phần họ sẽ biết ơn nước Úc đã cố công bảo vệ họ, dù cuộc chiến đã không thành công.

Còn như ông hỏi về cá nhân tôi, tôi là người làm việc trong ngành luật, tôi chỉ nhìn nhận những vấn đề có liên quan đến hồ sơ chứ không phân loại khách hàng của mình dựa trên quan điểm của họ về tôn giáo, chính trị, giới tính, hay màu da..."

Đúng ra thì tôi đã không hoàn toàn thành thật với Jason, thực tôi có giành cho ông nhiều sự kính trọng hơn hẳn các khách hàng khác. Trong xưng hô, tôi luôn gọi ông Jason là Sir và giữ tư cách bề dưới khi nói chuyện. Tôi kính trọng ông Jason không phải vì ông giàu có, ông trả tôi nhiều tiền, hay ông có thể cho tôi cái gì đó quý giá…

Chẳng qua tôi nhận thấy ông là người đáng kính trọng: một người đàn ông cao niên, có học thức, luôn tôn trọng và tử tế với vợ mình, lại thân thiện và khiêm nhường đối với người đối diện. Ở ông, tôi thấy có rất nhiều điều đáng để ngưỡng mộ và học hỏi.

Dạo khác, ông Jason lại hỏi tôi rằng:

- "Tôi chỉ là một lão già nhiều bệnh tật. Tôi không giàu có, nghèo nữa là đằng khác. Xuân ở Việt Nam làm kinh doanh rất khá, cô ấy hẳn có thể quen nhiều người đàn ông trẻ hơn tôi, khoẻ mạnh hơn tôi và giàu có hơn tôi.

Người ngoài có thể nghĩ cô ấy cần tôi, nhưng tôi biết, tôi mới là người cần cô ấy. Theo cậu, tại sao Xuân lại chọn tôi và ở lại bên tôi? Cậu biết đó, tiếng Anh của Xuân rất hạn chế nên tôi có hỏi Xuân điều này mà cô ấy không trả lời tôi được".

Tôi mỉm cười:

- "Đa phần người phụ nữ Việt Nam mà tôi thấy, họ được giáo dục từ bé là nên lấy người mình yêu thương để gây dựng hạnh phúc chung thay vì chọn người có điều kiện tốt. Điều kiện tốt rồi có thể sẽ hết tốt, thậm chí xấu đi, nhưng tình cảm yêu thương nếu được vun đắp thì sẽ ngày càng đầy đặn.

Tôi thấy nhiều người mơ ước rất đơn giản, chỉ cần chồng họ kiếm đủ cơm ăn, áo mặc và có một mái nhà để che đầu, họ đã cảm thấy hài lòng với cuộc hôn nhân ấy. Những người phụ nữ như vậy thường sẽ dễ có hạnh phúc hơn những người đòi hỏi nhiều và không biết thoả mãn..."

Một dịp để ăn mừng

Phần còn lại của hồ sơ ông Jason không có gì đáng chú ý. Hồ sơ Cô Xuân nộp vào đầu năm 2020, sang năm sau thì lấy tạm trú. Đầu năm ngoái, ông Jason lại mướn tôi nộp hồ sơ thường trú cho Cô Xuân và hôm nay visa cô Xuân vừa được cấp.

Tôi gọi cho ông Jason, hỏi ông ấy đang ở đâu. Ông trả lời đang cùng Cô Xuân ra ngoài uống bia với mấy người bạn và coi đua ngựa, nói đoạn ông kêu tôi đợi ông mở loa lớn cho cô Xuân cùng nghe.

Khi tôi báo tin rằng Cô Xuân đã được cấp thường trú, cả hai vợ chồng reo lên vui mừng rồi cười nói ha hả. Ở bên kia điện thoại, giọng cô Xuân lanh lãnh:

- Để tui đi lấy thêm một chầu bia, hôm nay tới luôn nghe mình!

Phúc lợi cựu quân nhân ở Úc

Như thói quen hay làm mỗi khi viết xong một bài viết, tôi nhờ bà xã đại nhân giúp tôi duyệt lại nội dung. Đọc hết câu chuyện, bà xã đại nhân quay ra hỏi tôi:

- Như ông Jason mai mốt trăm tuổi, thì bà Xuân sẽ được chính phủ Úc nuôi trọn đời bằng trợ cấp của vợ chồng cựu quân nhân phải không Anh?

Tôi giật mình. Ờ phải rồi. Thật tôi chẳng ngờ điều đầu tiên phu nhân đại nhân nghĩ đến lại là vấn đề ấy.

Nguyên thì ở Úc có một Bộ gọi là Veteran Affairs (VA) chuyên lo lắng và sắp xếp cho những người từng phục vụ trong quân đội. Những cựu chiến binh khi cần sẽ được nhận một loại trợ cấp riêng.

Khái niệm cựu chiến binh ở Úc hiện mở rộng và bao gồm cả các quân nhân từng tham chiến với tư cách đồng minh của Úc. Những người cựu chiến binh Việt Nam Cộng Hoà ngày trước cũng nằm trong diện này và được cấp thẻ cựu quân nhân (thẻ VA)

Trong các bệnh viện công ở Úc lại thường có khu vực giường bệnh cũng chỉ dành riêng cho câu lạc bộ người có thẻ VA, nghe đồn còn khu vực này thường vắng hơn cả bệnh viện tư vì số người dùng rất hạn chế.

Nói vui mà nghe, giả như có một cựu chiến binh 90 tuổi, kết hôn với một cô nàng 18 tuổi, thì rủi người chồng có mất đi, trợ cấp goá phụ cựu chiến binh sẽ tiếp tục chu cấp trọn đời, cho đến ngày người goá phụ ấy mất đi, hoặc tái giá.