Passport Việt - Passport Úc

Gần đây người viết nhận được một vài thắc mắc liên quan đến passport (hộ chiếu) và visa (thị thực). Người viết khá ngạc nhiên khi vấn đề này lại gây nhầm lẫn và rắc rối cho khá nhiều người Việt mình, đặc biệt là những người đang giữ song tịch Úc – Việt.
 
Sau hơn 2 năm chưa xuất cảnh vì đại dịch, nhiều bà con lại đang gặp khó khăn vì thời gian làm hộ chiếu Úc tăng đột biến. Quý vị nên chú ý những gì khi đi du lịch? Bài viết sau đây để giúp bà con hiểu rõ hơn về cách sử dụng hộ chiếu và thị thực khi đi lại giữa hai nước Úc và Việt Nam.
 
Hộ chiếu và thị thực
--------------------
Hộ chiếu là tài sản của một quốc gia, thường chỉ cấp cho công dân nước họ làm bằng chứng về việc người giữ passport có quyền ra vào quốc gia của họ và cũng là để công dân ấy có thể đi lại trên trường quốc tế.
 
Bất cứ ai sở hữu hộ chiếu Việt Nam thường có nghĩa rằng người ấy là công dân Việt Nam và người đó được quyền tuỳ ý ra vào (xuất cảnh - nhập cảnh) Việt Nam (trừ khi người đó bị cấm xuất - nhập cảnh hoặc bị tước quốc tịch do bối cảnh hết sức đặc biệt của cá nhân đó). Tương tự, passport Úc thường chỉ cấp cho công dân Úc để họ tuỳ ý ra vào nước Úc bất cứ khi nào họ muốn.
 
Thị thực (visa) là văn kiện của chính quyền một quốc gia cho phép một cá nhân (thường là công dân một quốc gia khác) được phép ra vào lãnh thổ của họ. Thị thực thường có thời hạn và có thể đi kèm với điều kiện của thị thực.
 
Thủ tục nhập cảnh
-------------------
 
Ở cửa khẩu biên giới hay hải quan, nhân viên hải quan thường có nhiệm vụ kiểm tra người xuất nhập cảnh có quyền ra vào lãnh thổ của họ hay không.
 
Ví dụ như ở cửa khẩu hải quan Việt Nam: nếu quý vị sở hữu hộ  chiếu Việt Nam, quý vị sẽ không có vấn đề gì để nhập cảnh Việt Nam.
 
Nếu quý vị không có passport Việt Nam mà sở hữu passport của một quốc gia khác (ví dụ như Passport Úc) hải quan Việt Nam sẽ phải xác định coi quý vị có được phép nhập cảnh Việt Nam hay không.
 
Theo người viết được biết, Lãnh sự quán Việt Nam tại Úc có làm dịch vụ cấp giấy miễn thị thực 5 năm cho công dân Việt Nam để dán vào Passport Úc. Giấy này có tác dụng như một loại thị thực đặc biệt để người giữ passport ấy được ra vào Việt Nam.
 
Người viết cũng nghe nói tại cửa khẩu hải quan Việt Nam, những ai quên chưa xin thị thực có thể làm tờ khai tại chỗ. Tất nhiên, nếu hồ sơ xin thị thực tại chỗ không thành công, quý vị sẽ tự đặt mình vào tình huống dở khóc dở cười và có thể sẽ phải thu xếp rời khỏi Việt Nam trên chuyến bay kế tiếp.
 
Thủ tục xuất cảnh
------------------
Ngoại trừ một vài quốc gia đặc biệt như Bắc Triều Tiên hay trong tình huống đặc biệt như nước Úc thời điểm đóng cửa biên giới vì COVID, phần lớn các quốc gia không gây khó dễ khi quý vị muốn xuất cảnh.
 
Không ít người sau một thời gian ở lậu chán chê ở Úc, họ quyết định mua vé máy bay và rời khỏi Úc. Những người này sẽ bị hải quan Úc giữ lại và phỏng vấn nhanh trước khi cho lên máy bay để rời khỏi Úc.
 
Một số trường hợp khác vì lý do gì đó mà hải quan Việt Nam không thể xác định được thị thực Úc của quý vị, họ sẽ đề nghị quý vị không xuất cảnh. Đây là động thái hợp lý để bảo vệ công dân Việt Nam, tránh việc họ bị kẹt lại ở Hải quan Úc. Tuy nhiên, nếu quý vị chắc chắn mình có visa hợp lệ để vào Úc, thông thường hải quan Việt Nam cũng sẽ để quý vị rời đi.
 
Song tịch nhưng chưa lấy được passport
---------------------------------------------------
Người viết được biết thời gian làm passport Úc gần đây tăng đột biến do nhu cầu làm mới passport của bà con tăng đột biến sau khi biên giới mở cửa trở lại. Đầu tháng 6 năm nay, chính phủ Úc tuyển dụng thêm 300 vị trí để cải thiện khung thời gian làm passport.
 
Trên nguyên tắc, visa của thường trú nhân Úc sẽ hết hiệu lực sau khi họ nhận được giấy quốc tịch Úc và mọi công dân Úc phải nhập cảnh Úc bằng passport Úc.
 
Nếu một người đã nhập tịch Úc nhưng chưa làm passport Úc, sau đó người này rời khỏi nước Úc, thì khi quay trở lại hải quan Úc thường sẽ cấp cho người ấy một loại giấy tờ đặc biệt, cho phép người ấy nhập cảnh.
 
Giấy này hoạt động hơi giống giấy miễn thị thực giành cho công dân Việt Nam, chỉ khác là giấy này chỉ được sử dụng một lần (chứ không có hạn 5 năm như giấy của Việt Nam) và người được cấp nên làm hộ chiếu Úc trước lần xuất cảnh tiếp theo. Nước Úc không khuyến khích công dân mình ra vào Úc bằng hộ chiếu của một quốc gia khác.
 
Song tịch và hai passport
-------------------------
Đối với những người có song tịch và cùng lúc giữ hai passport Úc - Việt, quý vị có một lựa chọn độc đáo là cùng lúc sở hữu hai passport Úc Việt. Khi ra vào hải quan Úc, quý vị sử dụng passport Úc. Khi làm việc với hải quan Việt Nam, quý vị lại sử dụng passport Việt Nam.
 
Người viết cho rằng đây cũng là một lựa chọn thú vị, bởi đối với chính quyền Úc, họ chỉ cần biết ngày tháng quý vị ra vào nước Úc và họ có thể không cần biết quý vị đã đi những đâu trong thời gian rời Úc. Tương tự, chính quyền Việt Nam cũng chỉ có thể biết được ngày tháng quý vị ra vào nước Việt Nam.
 
Nhưng lợi ích quan trọng hơn hết có lẽ phải kể đến là cảm giác thân thương của “ngày trở về” khi chúng ta bước qua hàng rào hải quan trên lối đi chỉ dành riêng cho công dân nước chủ nhà.
​