Lợi ích của mai thuý

​Ngày 28/05/2025 vừa rồi, Tòa Liên bang Úc mới chấp thuận đơn khiếu nại của một người đàn ông gốc Việt trong vụ kiện chống lại Bộ Di trú, liên quan đến việc Bộ từ chối đơn xin visa bảo hộ (protection visa) sau khi ông này bị huỷ visa thường trú vì tiền án tiền sự.

DIS24 v Minister for Immigration, Citizenship & Multicultural Affairs [2025] FedCFamC2G 775 là vụ án của một người đàn ông gốc Việt, ông này đến Úc năm 1985 theo diện nhân đạo đặc biệt cho người Việt Nam sau chiến tranh.

Năm 2020, visa thường trú của ông bị huỷ do có tiền án liên quan đến sử dụng ma tuý (có lẽ là huỷ theo điều 501 của Migration Act 1958). Ông này có xin khôi phục visa nhưng không thành công.

Thông thường, điều 501E của luật di trú cấm người bị huỷ visa theo điều 501 nộp đơn xin visa mới khi đang ở Úc, ngoại trừ xin visa protection.

Ông này sau đó nộp đơn xin protection visa vào tháng 2/2021 với lý do nếu bị trục xuất về Việt Nam, ông có nguy cơ bị đưa vào trại cai nghiện bắt buộc và không được tiếp cận chương trình methadone, một chương trình điều trị mà ông này đang phụ thuộc để kiểm soát cơn nghiện.

Bộ Nội vụ đã bác đơn xin bảo hộ của ông này và sau đó đơn khiếu nại của ông cũng bị AAT bác nốt. AAT cho rằng nguy cơ ông nói chỉ là "có thể xảy ra", nhưng không chắc chắn, và rằng Việt Nam vẫn có hệ thống y tế đủ để hỗ trợ ông.

Theo nguồn tin chưa kiểm chứng thì, ở Việt Nam, chương trình điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng methadone đã được triển khai từ năm 2008, ban đầu thí điểm tại Hải Phòng và TP. Hồ Chí Minh, sau đó mở rộng trên toàn quốc.

Tính đến năm 2023, đã có hơn 55.000 người tham gia chương trình tại hơn 330 cơ sở điều trị. Methadone là thuốc điều trị thay thế, dùng để kiểm soát triệu chứng cai nghiện heroin, giúp người bệnh ổn định cuộc sống, giảm nguy cơ lây HIV và tái phạm.

Chương trình này thuộc quản lý của Bộ Y tế và thường kết hợp với các trung tâm y tế cấp huyện/quận. Tuy nhiên, người mới về nước hoặc không có hộ khẩu tại địa phương thường gặp khó khăn trong việc đăng ký tham gia chương trình này. Đây chính là một trong những điểm mà đương đơn trong vụ kiện DIS24 đã nêu lên, và được Tòa chấp nhận là đáng cân nhắc.

Tòa Liên bang do đó phán quyết rằng việc Tòa AAT từ chối đơn xin của ông là sai pháp luật. AAT đã áp dụng sai tiêu chuẩn pháp lý khi yêu cầu mức độ rủi ro quá cao và không xem xét đúng các bằng chứng liên quan đến khả năng tiếp cận methadone của người bị trục xuất.

Theo đó, phán quyết cũ của AAT bị huỷ bỏ, hồ sơ sẽ lại được trả về Tribunal (bây giờ là ART) để xét lại cho đúng luật.

​Đọc xong án lệnh này thì người viết chiêm nghiệm ra một điều, đó là đến nghiện ma tuý mà cũng có khi hữu dụng quá xá cà sa… chứ không nghiện thì Việt Nam thẳng tiến rồi còn đâu?