Trợ cấp Centrelink và gia đình người ở lậu

Người viết thường xuyên gặp phải một bối cảnh liên quan tới người ở lậu và tiền trợ cấp của gia đình họ. Ví dụ như sau:
Nam là người ở lậu. Sau khi quen và đến với Nhung thì hai người quyết định nộp hồ sơ bảo lãnh. Nhung là dân local và đang lãnh tiền trợ cấp Centrelink (có con hoặc không có con).

Khi làm hồ sơ, Nhung bắt buộc phải khai với Centrelink về việc mình đã có partner (là chồng hoặc de facto partner thì cũng đều phải khai báo). Centrelink theo thông lệ sẽ đòi mã số thuế của Nam.

Vấn đề là Nam vì lịch sử ở lậu mà hiện tại đang giữ visa C hoặc E với điều kiện No Work. NAM KHÔNG CÓ MÃ SỐ THUẾ. Nhân viên Centerlink thường đi đến kết luận: “KHÔNG CÓ MÃ SỐ THUẾ SẼ CẮT TRỢ CẤP HIỆN TẠI CỦA NHUNG (THẬM CHÍ TIỀN SỮA CỦA CON NHUNG)”.

Người viết phải nói rõ là mình không có bằng cấp hay chuyên môn liên quan đến Centrelink và những quan điểm dưới đây không phải là tư vấn pháp lý. Chẳng qua trong quá trình làm việc ở phòng tiếp dân của quốc hội liên bang và tiểu bang, người viết từng can thiệp và giúp đỡ khá nhiều gia đình khi họ gặp rắc rối liên quan đến trợ cấp chính phủ. Trong quan điểm của người viết, vấn đề này nên hiểu như sau:

1. Cơ sở nào mà Centrelink đòi mã số thuế?
------------------------------------------
Trong một thời gian dài, Centrelink được gọi là tiền trợ cấp an sinh xã hội. Tiền an sinh được chi trả cho người gặp khó khăn để duy trì cuộc sống an sinh của những người này. Tiền an sinh không trả cho người có thu nhập cao hoặc thân nhân của người có thu nhập cao.

Khi Nhung (hoặc con Nhung) lãnh tiền Centrelink, câu hỏi hợp lí là liệu bạn đời của Nhung có thu nhập cao hay không? Nếu thu nhập của Nam vượt mức nào đó, trợ cấp của Nhung (và con) có thể bị ảnh hưởng.

Tuy nhiên thực tế là Nam đang giữ loại visa chờ của người ở lậu (BVC hoặc BVE) mà loại visa này thường có điều kiện “No Work”. Theo luật, Nam không được đi làm, không có mã số thuế và theo logic đó, thu nhập của Nam là bằng 0. Vì thu nhập của Nam là bằng 0 nên Nam không phải là người có thu nhập cao, TIỀN TRỢ CẤP CỦA NHUNG (VÀ CON) DO ĐÓ THEO LUẬT KHÔNG THỂ BỊ ẢNH HƯỞNG!

2. Centrelink không hiểu hay không muốn hiểu?
----------------------------------------------
Trong quan điểm người viết, đây là sự càn quấy của đơn vị này. Không phải họ không hiểu luật mà họ cố tình lãng tránh. Người viết nghi ngờ là để tiết kiệm ngân sách, đội ngủ quán lý của Centrelink đã ngó lơ (hoặc tồi tệ hơn có thể đã chỉ thị cho nhân viên cấp thấp) để các nhân viên Centrelink từ chối khách và kêu họ quay trở về vì “không có mã số thuế thì không thể tiếp tục nhận trợ cấp”. Người viết nghi ngờ giả như cứ 10 người trở về, 7 người sẽ an phận khi bị cắt tiền, và từ đó ban quản lý của Centrelink sẽ tiết kiệm được 7 khoảng chi cho ngân sách chính phủ. Trong khi 3 người đấu tranh sẽ nhận được trợ cấp.

Người viết cực kỳ bức xúc bởi đây là những đồng tiền vốn dùng để hỗ trợ tầng lớp khó khăn nhất trong xã hội. Hành xử của Centrelink hoặc vô tình hoặc cố ý đã tước đoạt miến cơm ít ỏi của những người cần được sự giúp đỡ nhất.

3. Làm gì khi nhân viên Centrelink nhất định không giải quyết cho mình?
-------------------------------------------------
Trước hết phải nói, quý vị nên cung cấp giấy tờ và trao đổi bằng văn bản với cơ quan này (bằng email, thư hoặc mobile app) – tuyệt đối không chấp nhận câu trả lời bằng miệng. Thái độ đúng đắn khi làm việc với Centrelink phải là “nếu từ chối thì ra quyết định bằng văn bản để tôi còn lấy đó làm căn cứ để đi khiếu nại”.

Theo cấp bậc xử lý sự vụ của Centrelink, khi quý vị không hài lòng với quyết định của nhân viên Centrelink, quý vị phải khiếu nại (bằng văn bản) với nhân viên tái xét (review officer) của Centrelink.

Chỉ sau khi nhận được quyết định của nhân viên tái xét, quý vị mới có thể khiếu nại ra Toà Kháng cáo Hành chính (Administrative Appeal Tribunal).

Lộ trình khiếu nại thường không tốn kém nhiều về mặt thời gian và tiền bạc. Đối với người Úc mà nói, khiếu nại Centrelink là chuyện thường xuyên và hiển nhiên khi họ không hài lòng. Người Việt thường bị bắt nạt vì thiệt thòi do bất đồng ngôn ngữ và hiểu biết hạn chế về các thủ tục pháp lý. Do đó, người Việt chúng ta dễ dàng từ bỏ lợi ích hợp pháp của mình và bị bắt nạt.

Quý đồng hương người Việt nên tìm kiếm sự giúp đỡ của các tổ chức dân sự ở địa phương để được giúp đỡ. Quý đồng hương ở Đông Nam Melbourne có thể tìm đến tổ chức SEMVAC Helps ở 888 Heatherton Road, Springvale VIC 3171 (công viên Burden Park) hay qua số điện thoại (03) 8510 0481. Dịch vụ trợ giúp của các tổ chức dân sự như SEMVAC là hoàn toàn miễn phí.